Lũ gây thiệt hại khoảng 17,5 tỷ baht cho ngành tôm Thái Lan, theo số liệu của Cục Thủy sản nước này đến ngày 14/10. Theo The Nation, trên 18.774 hộ nuôi bị ảnh hưởng, trong khi giá tôm tại trại đã chịu sức ép từ trước vì Malaysia dừng nhập 5 loại tôm Thái từ 1/6.
Hai bộ số về thiệt hại
Theo Cục Thủy sản Thái Lan, tính đến thứ Tư 14/10, thiệt hại khoảng 17,503 tỷ baht, trên 18.774 hộ nuôi bị ảnh hưởng và hơn 140.000 rai diện tích nuôi bị hỏng (1 rai bằng 0,16 ha). Ông Somprasong Natetip, Chủ tịch Hiệp hội Tôm miền Đông Thái Lan, và ông Banjong Nissapawanich, Chủ tịch Liên đoàn Nuôi trồng Thủy sản Thái Lan, công bố ước tính sơ bộ của hiệp hội là 16,5-22 tỷ baht.
Ước tính này tính ở Chachoengsao, Prachin Buri, Chon Buri, Rayong và Samut Prakan. Miền Đông chiếm 20% sản lượng tôm cả nước. Theo The Nation, ông Somprasong nói: “Đây là khủng hoảng mang tính hệ thống, ảnh hưởng toàn chuỗi: trang trại, con giống, nhà máy chế biến và nhà xuất khẩu”.
Nền đã yếu từ trước lũ
Theo The Nation, lũ chồng lên các bệnh hội chứng chết sớm (EMS), đốm trắng và phân trắng vốn bào mòn ngành tôm Thái từ 2011. Sản lượng hằng năm của cả nước giảm từ 600.000 tấn xuống khoảng 250.000 tấn, tức giảm khoảng 58%, làm giảm khả năng cạnh tranh trên thị trường toàn cầu. Mức giảm này đến từ dịch bệnh qua nhiều năm, không phải từ đợt lũ lần này.
Lệnh dừng nhập của Malaysia: tác động lên giá tại trại
The Nation cho biết khối lượng tôm Thái xuất sang Malaysia giảm 81% trong tháng 6, phần hàng quay về thị trường nội địa gây áp lực lớn lên giá tại trại. Theo VASEP (bài ngày 9/6), Malaysia coi lệnh tạm ngừng là biện pháp đáp trả các quy định nhập khẩu nghiêm ngặt mà Thái Lan áp dụng với tôm Malaysia. Lệnh duy trì đến khi cơ quan nông nghiệp Thái hoàn tất và gửi bộ hồ sơ đánh giá tiêu chuẩn an toàn thực phẩm theo yêu cầu của Malaysia.
Theo VASEP, ngành tôm Thái cho biết mỗi năm xuất sang Malaysia khoảng 6.000-8.000 tấn, tương đương khoảng 5% tổng lượng tôm xuất khẩu của Thái, hay khoảng 2,4-3,2% sản lượng 250.000 tấn.
Về phía Malaysia, VASEP dẫn Tổng cục trưởng Bộ Thủy sản (DOF) Datuk Adnan Hussain ngày 4/7: nước này có nguồn cung tôm dồi dào, đang xuất khẩu sang vùng Vịnh, Hàn Quốc, EU và Australia, còn hộ nuôi và doanh nghiệp trong nước đã tăng sản lượng. Hằng năm Malaysia nhập khoảng 11.000 tấn tôm từ Thái Lan và xuất ngược khoảng 3.000 tấn. Theo DOF, lệnh cấm nhằm bảo vệ ngành nuôi trong nước trước nguy cơ dư cung và tăng an toàn sinh học.
Quỹ hỗ trợ còn 561,46 triệu baht
Theo The Nation, ông Manop Nusorn, Phó Tổng cục trưởng Cục Thủy sản Thái Lan, cho biết cục chỉ còn 561,46 triệu baht để hỗ trợ. Theo quy định cứu trợ 2026, mức bồi thường tôm biển và tôm càng xanh là 12.350 baht mỗi rai, tối đa 5 rai mỗi hộ, hộ đăng ký đúng được chi trong 90 ngày. Khu vực tư nhân đề nghị nâng hạn mức 5 rai và giải ngân vốn lưu động trong 15-30 ngày.
Bức tranh xuất khẩu tôm Việt Nam
Trong khi đó, theo Tin nhanh chứng khoán dẫn VASEP, xuất khẩu tôm Việt Nam 9 tháng đạt 3,75 tỷ USD, tăng 11%, chiếm khoảng 41% xuất khẩu thủy sản; riêng tháng 9 ước đạt 467 triệu USD. VASEP đánh giá mức tăng này chưa thể coi là tín hiệu phục hồi đồng loạt của nhu cầu thế giới. Nhập khẩu tôm của Trung Quốc tăng nhanh hơn tiêu thụ, còn một số cơ sở tôm Ecuador được khôi phục quyền xuất khẩu làm tăng lựa chọn cho người mua.
Khoảng 2 giờ sáng 17/10 (giờ Hà Nội), chúng tôi đọc lại bài của The Nation, hai bài của VASEP về lệnh của Malaysia và bài của Tin nhanh chứng khoán về xuất khẩu thủy sản 9 tháng. Chưa bài nào nêu khối lượng hay giá trị tôm Việt Nam xuất sang Malaysia. Mức hỗ trợ còn lại của Cục Thủy sản Thái Lan và số liệu xuất khẩu tôm của Việt Nam sang Malaysia là hai mốc kế tiếp để theo dõi.
