Việc miễn trừ nickel pig iron và một số dẫn xuất dầu cọ cho thấy Jakarta đang điều chỉnh chính sách sau phản ứng từ ngành hàng.
Indonesia đang làm rõ phạm vi của kế hoạch tập trung hóa xuất khẩu hàng hóa chiến lược, một chính sách có thể ảnh hưởng tới các chuỗi cung ứng đang phụ thuộc vào than, dầu cọ và sản phẩm nickel của nước này.
Theo Reuters, Bộ trưởng Điều phối Kinh tế Airlangga Hartarto nói nickel pig iron, thường được gọi là NPI, sẽ được miễn khỏi chính sách mới. Một số sản phẩm dẫn xuất từ dầu cọ tinh chế cũng không phải đi qua cơ chế xuất khẩu tập trung.
Kế hoạch được công bố trong tuần này yêu cầu xuất khẩu than, dầu cọ và ferroalloy đi qua một doanh nghiệp nhà nước, với giai đoạn chuyển tiếp dự kiến bắt đầu từ ngày 1/6. Indonesia hiện là một trong những nước có vai trò lớn nhất thế giới trong xuất khẩu than nhiệt, dầu cọ và sản phẩm nickel.
Điểm phức tạp nằm ở cách phân loại hàng hóa. Reuters dẫn lời Airlangga cho biết NPI là kim loại nickel có độ tinh khiết thấp nên được miễn, trong khi ferronickel vẫn nằm trong diện áp dụng vì có hàm lượng sắt. Hai sản phẩm này lại thuộc cùng một mã trong hệ thống theo dõi thương mại toàn cầu.
Số liệu cơ quan thống kê Indonesia được Reuters dẫn cho thấy nhóm hàng này đạt kim ngạch xuất khẩu 16,4 tỷ USD trong năm ngoái. Với dầu cọ, dầu cọ thô, RBD palm oil và RBD palm olein vẫn thuộc kế hoạch tập trung, chiếm khoảng 90% xuất khẩu dầu cọ năm ngoái; Indonesia đã xuất khẩu 23,6 triệu tấn dầu cọ thô và sản phẩm tinh chế, trị giá 24,4 tỷ USD.
Đối với doanh nghiệp Việt Nam, đây không phải là câu chuyện xa. Nhiều nhà sản xuất trong khu vực mua nguyên liệu, năng lượng hoặc bán thành phẩm qua mạng lưới trung gian. Khi một nước xuất khẩu lớn thay đổi cách hợp đồng, vận chuyển và dòng tiền được xử lý, tác động có thể xuất hiện ở thời gian giao hàng, điều khoản thanh toán và khả năng dự báo nguồn cung.
Indonesia nói mục tiêu là tăng giám sát và hạn chế tình trạng khai thấp giá trị xuất khẩu. Nhưng việc phải miễn trừ một số nhóm hàng chỉ sau ít ngày cho thấy chính sách tài nguyên, nếu triển khai quá rộng, sẽ nhanh chóng gặp bài toán vận hành: quản lý được dòng hàng mà không làm nghẽn chính dòng hàng đó.
