Tại lễ khai mạc Hội nghị Công tác Toàn quốc của Hiệp hội Khu công nghiệp Indonesia (HKI) hôm 30/7/2026 tại Jakarta, Bộ trưởng Công nghiệp Indonesia Agus Gumiwang Kartasasmita nêu đích danh Bình Dương của Việt Nam khi nói về cách các khu công nghiệp Indonesia (Indonesia industrial zone) đang được giới đầu tư toàn cầu đặt lên bàn cân so sánh. Cùng dịp này, ông cho biết Bộ Công nghiệp đã hoàn tất soạn thảo Dự luật Khu công nghiệp (RUU Kawasan Industri) và văn bản đang được thảo luận với Quốc hội nhằm gỡ bớt rào cản hành chính cho nhà đầu tư.
Indonesia industrial zone: “so sánh khu công nghiệp với khu công nghiệp, không phải quốc gia với quốc gia”
Theo thông cáo của Thông tấn xã Indonesia (ANTARA), ông Agus mô tả cách các tập đoàn đa quốc gia hiện nay ra quyết định đầu tư: không còn đặt quốc gia này cạnh quốc gia kia, mà đặt từng khu công nghiệp cụ thể lên bàn cân. Nguyên văn lời ông: “Cái họ so sánh không phải là Indonesia đấu với Việt Nam. Cái họ so sánh là một khu công nghiệp ở Trung Java đấu với một khu công nghiệp ở Bình Dương.”
Ông nói thêm rằng tốc độ ra quyết định của các doanh nghiệp đang dịch chuyển sản xuất cũng đã thay đổi: “Các doanh nghiệp đang dịch chuyển sản xuất từ nước này sang nước khác không chờ đợi Indonesia. Họ đang so sánh chúng tôi với Việt Nam, Thái Lan, Ấn Độ và Mexico, và họ làm điều đó trong vài tháng, không phải vài năm.”
Dự luật Khu công nghiệp nhằm gỡ rào cản đầu tư
Trong một thông cáo khác của ANTARA công bố cùng ngày, Bộ trưởng Agus cho biết Bộ Công nghiệp Indonesia đã hoàn tất soạn thảo Dự luật Khu công nghiệp và văn bản này hiện đang được thảo luận cùng Quốc hội Indonesia (DPR). Theo ông, dự luật nhằm củng cố vị thế pháp lý của khu công nghiệp, đồng thời cắt giảm các rào cản hành chính vốn đang cản trở việc đưa vốn đầu tư vào sản xuất thực tế.
Chủ tịch HKI, ông Akhmad Ma’ruf Maulana, cũng phát biểu tại sự kiện. Theo ông, dự luật là điều cần thiết để “nâng cao năng lực cạnh tranh của các khu công nghiệp Indonesia, vốn được đánh giá là vẫn tụt hậu so với Việt Nam, Malaysia và Thái Lan” — một nhìn nhận khá thẳng thắn từ chính hiệp hội đại diện ngành trong nước.
Cần nói rõ: dự luật hiện mới đang trong giai đoạn thảo luận tại Quốc hội Indonesia, chưa có lộ trình thông qua hay thời điểm cụ thể nào được công bố.
Vì sao đáng chú ý với khu công nghiệp và doanh nghiệp Việt Nam
Điểm đáng chú ý không nằm ở nội dung cụ thể của dự luật — vốn chưa được công bố chi tiết — mà nằm ở khung so sánh mà Bộ trưởng Agus sử dụng. Thay vì nói “Indonesia cạnh tranh với Việt Nam” ở tầm quốc gia, ông đặt một khu công nghiệp tại Trung Java cạnh một khu công nghiệp ở Bình Dương. Đây là ví dụ cụ thể về cách phía Indonesia mô tả cạnh tranh đầu tư ở cấp khu công nghiệp.
Nếu Indonesia rút ngắn được khoảng cách hành chính thông qua dự luật này, nhóm nhà đầu tư đang cân nhắc giữa các phương án tại Đông Nam Á sẽ có thêm một điểm so sánh cạnh tranh hơn so với các khu công nghiệp Việt Nam hiện có. Bản thân ông Agus cũng nhấn mạnh khung thời gian ra quyết định của các tập đoàn đang thu hẹp lại, giờ tính bằng tháng chứ không còn bằng năm như trước.
Diễn biến này chưa cho thấy dòng vốn nào đang rời khỏi Việt Nam, và cũng chưa có gì bảo đảm dự luật sẽ được Quốc hội Indonesia thông qua đúng như dự kiến ban đầu. Nhưng phát biểu của Bộ trưởng Agus và đánh giá của hiệp hội khu công nghiệp cho thấy Bình Dương đang được phía Indonesia dùng làm một điểm tham chiếu cụ thể khi thảo luận năng lực cạnh tranh của các khu công nghiệp. Diễn biến này cũng trùng thời điểm Indonesia khai trương trung tâm EIP hỗ trợ khu công nghiệp sinh thái, cho thấy nỗ lực nâng cấp năng lực cạnh tranh khu công nghiệp của nước này đang diễn ra trên nhiều mặt trận cùng lúc.
Nguồn: ANTARA News – Menperin: Persaingan investasi kini antarkawasan, bukan antarnegara; ANTARA News – Menperin: RUU Kawasan Industri untuk pangkas hambatan investasi
