Tại lễ khai mạc “Global Hydrogen Ecosystem Summit & Exhibition 2026” ở Jakarta hôm 21/7, bà Eniya Listiani Dewi, Tổng cục trưởng Tổng cục Năng lượng mới, Năng lượng tái tạo và Bảo tồn năng lượng thuộc Bộ Năng lượng và Tài nguyên Khoáng sản Indonesia (ESDM), công bố một con số đáng chú ý: cả nước hiện có 93 dự án phát triển hệ sinh thái hydro đang được triển khai, tổng giá trị đầu tư lên tới 32 nghìn tỷ rupiah, tương đương khoảng 2,05 tỷ USD, theo ANTARA News. Bà không nói rõ từng dự án trong số đó đã đi đến đâu — khởi công, xong khâu huy động vốn, hay vẫn còn ở bước nghiên cứu khả thi — và khoản 2,05 tỷ USD cũng chưa được ESDM phân bổ theo mốc thời gian cụ thể nào.
Con số này không xuất hiện đơn độc. Nó khớp với hướng đi mà Bộ trưởng Năng lượng Bahlil Lahadalia đang theo đuổi: “phi diesel hóa”, tức dùng năng lượng sạch thay dần cho điện chạy dầu diesel. Cũng ngay tại hội nghị, chính phủ Indonesia và Perum DAMRI — hãng vận tải quốc doanh — đã khởi động chương trình thí điểm xe buýt lưỡng nhiên liệu hydro-diesel (H2 DDF), một bước đi cụ thể cho định hướng đó.
## Vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp nhà nước trong hệ sinh thái hydro
Nhìn vào danh mục 93 dự án, điểm dễ nhận ra là vai trò dẫn dắt của các tập đoàn quốc doanh. PT PLN, tập đoàn điện lực nhà nước, đang tham gia một dự án trình diễn kết hợp điện mặt trời với lưu trữ hydro tại đảo Rengit. Pertamina, tập đoàn dầu khí nhà nước, theo đuổi dự án sản xuất hydro từ địa nhiệt tại Ulubelu, tỉnh Lampung. Xa hơn về phía đông, một dự án trình diễn khác tại Sumba, tỉnh Đông Nusa Tenggara, đặt mục tiêu vận hành thương mại vào năm 2028. Về phần nhà đầu tư nước ngoài tham gia bao nhiêu trong tổng số 93 dự án này, nguồn tin không đề cập.
Bà Eniya cho biết việc mở rộng hệ sinh thái hydro trong nước được kỳ vọng nâng chỉ số an ninh năng lượng của Indonesia từ 7 lên 8 trên thang điểm 10. Cách đóng khung như vậy cho thấy Jakarta không chỉ xem đây là một công nghệ năng lượng sạch, mà còn là công cụ để giảm bớt sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu, trước hết là dầu diesel.
Đây cũng không phải phát ngôn đơn lẻ trong ngày. Cùng loạt sự kiện quanh hội nghị, ông Bahlil còn lên tiếng về việc căng thẳng địa chính trị có thể khiến hydro trở nên cạnh tranh hơn về chi phí — cho thấy việc công bố 93 dự án chỉ là một mắt xích trong chuỗi động thái chính sách hydro mà ESDM đang dồn dập đưa ra gần đây, chứ không phải một tuyên bố bột phát.
## Tín hiệu nào cho doanh nghiệp Việt Nam về ngành hydro?
Việt Nam cũng đặt mục tiêu phát triển hydro trong Quy hoạch điện VIII (PDP8), nên tốc độ hình thành hệ sinh thái hydro của Indonesia là điểm đáng để theo dõi. Nếu mô hình do doanh nghiệp nhà nước dẫn dắt giúp Indonesia đẩy nhanh quy mô mua sắm thiết bị hydro — từ máy điện phân, hệ thống lưu trữ, đến động cơ cải tạo lưỡng nhiên liệu — thì chi phí chuỗi cung ứng thiết bị này trong khu vực có thể giảm theo quy mô. Đó là bối cảnh mà doanh nghiệp Việt Nam tham gia sản xuất linh kiện, cung ứng thiết bị hoặc hợp tác chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực này cần theo dõi.
Cách Jakarta gắn trực tiếp chỉ số an ninh năng lượng với việc mở rộng hệ sinh thái hydro cũng là một khung tham chiếu chính sách đáng chú ý. Với 93 dự án cùng lúc được triển khai, Indonesia đang tạo cho mình một thị trường thử nghiệm quy mô lớn cho công nghệ hydro ngay tại Đông Nam Á.
Indonesia công bố 93 dự án hydro trị giá 2,05 tỷ USD, dồn lực phi diesel hóa ngành năng lượng
