Bộ Công Thương đã chia 34 tỉnh, thành phố thành ba nhóm theo khả năng cung ứng vật liệu xây dựng: 18 nơi có thể cấp cho địa phương khác, 10 nơi tự cân đối và 6 nơi cần được điều phối. Quyết định 2800/QĐ-BCT do Bộ trưởng ký ngày 24/10/2026, được Cổng thông tin Chính phủ đưa tin ngày 26/10, áp dụng cho công trình trọng điểm giai đoạn 2026-2030.
Điểm chính
- 1Bộ Công Thương chia các tỉnh, thành phố thành ba nhóm: 18 nơi cung cấp, 10 nơi tự cân đối, 6 nơi cần điều phối.
- 2Cà Mau thiếu 22,1 triệu m³ đá xây dựng và 20,7 triệu m³ cát san lấp cho bốn dự án trọng điểm quốc gia.
- 3Khối lượng điều phối là mức tối thiểu địa phương cung cấp phải bảo đảm giai đoạn 2026-2030.
- 4Giá bán do bên khai thác và bên mua thỏa thuận theo hợp đồng.
Phương án này áp dụng cho dự án nào?
Theo Cổng thông tin Chính phủ, đây là phương án tạm thời điều phối, hỗ trợ nguồn vật liệu xây dựng thông thường giữa các tỉnh, thành phố cho công trình, dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia. Trước mắt là các tuyến cao tốc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, Đồng bằng sông Hồng và các dự án tại Cà Mau. Mục đích được nêu là bảo đảm đủ vật liệu, đúng thời điểm, đúng chất lượng, với chi phí hợp lý.
Khi cần điều phối, thứ tự ưu tiên là công trình quan trọng quốc gia và trọng điểm quốc gia, sau đó đến công trình khẩn cấp, phòng chống thiên tai, rồi các công trình khác. Việc điều phối không phụ thuộc địa giới hành chính.
Ai cung cấp, ai nhận, khối lượng bao nhiêu?
Sáu nơi cần điều phối là Hà Nội, Hưng Yên, Tây Ninh, Cà Mau, Cần Thơ và Ninh Bình. Cà Mau thiếu 22,1 triệu m³ đá xây dựng và 20,7 triệu m³ cát san lấp cho bốn dự án trọng điểm quốc gia do Bộ Quốc phòng làm chủ đầu tư. Đá được phân từ Thành phố Hồ Chí Minh 10,5 triệu m³, Đồng Nai 10,5 triệu m³ và An Giang 1,1 triệu m³.
Cát cho Cà Mau đến từ Cần Thơ 17,2 triệu m³, Đồng Tháp 2,3 triệu m³ và Vĩnh Long 1,2 triệu m³.
Ở phía Bắc, Hà Nội thiếu 272,25 triệu m³ đá xây dựng. Phú Thọ được phân 100 triệu m³, Ninh Bình và Thái Nguyên mỗi nơi 50 triệu m³, Thanh Hóa 30 triệu m³, Tuyên Quang 22 triệu m³, Nghệ An 20,25 triệu m³. Với cát, Hà Nội dùng nguồn thu hồi từ dự án nạo vét lòng dẫn sông Hồng.
Tây Ninh đề nghị hỗ trợ 15,6 triệu m³ cát san lấp: 11,7 triệu m³ cho đường vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh đoạn qua Tây Ninh và 3,9 triệu m³ cho tuyến Thành phố Hồ Chí Minh – Trung Lương – Mỹ Thuận. Trước mắt Vĩnh Long và Đồng Tháp mỗi tỉnh cấp 2 triệu m³.
Nhà khai thác và nhà thầu cần làm gì?
Khối lượng điều phối là mức tối thiểu địa phương cung cấp phải bảo đảm cho giai đoạn 2026-2030, tính cả phần đã cấp phép hoặc đang cung cấp. Để làm được, địa phương cung cấp áp dụng cơ chế đặc thù của Luật Địa chất và khoáng sản, ưu tiên giải quyết hồ sơ cấp mới, gia hạn, nâng công suất và điều chỉnh giấy phép.
Về giá, quyết định ghi: “Giá bán do tổ chức, cá nhân khai thác, thu hồi khoáng sản quyết định và thỏa thuận với bên mua”. Các bên kê khai, niêm yết, công khai giá theo pháp luật về giá. Nếu địa phương không bảo đảm khối lượng được giao, trong 5 ngày làm việc kể từ khi xác định nguyên nhân phải báo cáo Bộ Công Thương bằng văn bản, nêu lý do và đề xuất nguồn thay thế.
Phần nào còn để ngỏ?
Đây là bản tóm tắt qua Cổng thông tin Chính phủ; phụ lục chi tiết chưa được nêu trong bản tin. Ninh Bình báo cáo thiếu 348,31 triệu m³ cát nhưng chưa xác định nhu cầu riêng của công trình trọng điểm. Hưng Yên thiếu 9,5 triệu m³ đá, 20 triệu m³ cát san lấp và 13,3 triệu m³ đất san lấp. Hai tỉnh báo cáo Bộ Công Thương trước 15/11/2026 để bổ sung vào phương án.
Phương án còn tạo cơ sở thực tiễn để hoàn thiện cơ chế điều phối vật liệu liên vùng, liên tỉnh tại nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 193/2025/NĐ-CP. Suy luận của chúng tôi: khi khối lượng tối thiểu và nguồn cấp đã được ghi theo từng tỉnh, nhà thầu cao tốc có căn cứ rõ hơn để lập kế hoạch cung ứng đá, cát liên vùng. Mốc gần nhất là 15/11/2026, hạn Hà Nội, Ninh Bình và Hưng Yên báo cáo; Tây Ninh báo cáo kết quả rà soát trước 30/11/2026.
Câu hỏi thường gặp
Quyết định 2800/QĐ-BCT áp dụng cho dự án nào?
Phương án áp dụng cho công trình, dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia giai đoạn 2026-2030, trước mắt là cao tốc Đồng bằng sông Cửu Long, Đồng bằng sông Hồng và các dự án tại Cà Mau, theo Cổng thông tin Chính phủ.
Giá đá, cát điều phối do ai quyết định?
Giá bán do tổ chức, cá nhân khai thác, thu hồi khoáng sản quyết định và thỏa thuận với bên mua theo hợp đồng.
Địa phương không đủ vật liệu được giao thì làm gì?
Trong 5 ngày làm việc kể từ khi xác định nguyên nhân, địa phương cung cấp báo cáo Bộ Công Thương bằng văn bản, nêu lý do và đề xuất nguồn thay thế.
