Từ ngày 18/10/2026, hàng thực phẩm, đồ uống, mỹ phẩm và nhiều nhóm hàng tiêu dùng của doanh nghiệp Việt Nam đưa vào Indonesia phải có chứng nhận halal, còn hàng không halal phải ghi nhãn không halal. Cơ quan quản lý halal Indonesia BPJPH thực thi yêu cầu này theo Luật 33/2014 và Nghị định Chính phủ số 42/2024, lần này mở rộng sang hàng nước ngoài, nhập khẩu.
Mốc thời gian đã được khẳng định lại. Tại cuộc họp phối hợp liên bộ ở tòa Bina Graha, Jakarta ngày 15/9, bà Popy Rufaidah, Quyền Phó Chánh Văn phòng Tổng thống Indonesia, khẳng định: “Việc thực thi bắt buộc halal được ấn định vào ngày 18/10/2026, đó là yêu cầu của luật và phải được thực hiện.”
Tối 3/10, chúng tôi mở trang tin của BPJPH: tin mới nhất đăng ngày 2/10, không có thông báo gia hạn hay hoãn mốc 18/10.
Bánh kẹo, thủy sản chế biến nằm trong diện bắt buộc
Theo BPJPH, danh mục phải có chứng nhận halal gồm thực phẩm và đồ uống; sản phẩm giết mổ và dịch vụ giết mổ; mỹ phẩm; sản phẩm hóa chất và sản phẩm biến đổi gen; thuốc thảo dược, thuốc quasi và thực phẩm chức năng; nguyên liệu, phụ gia thực phẩm và chất hỗ trợ chế biến. Nhóm đồ dùng cũng thuộc diện này, gồm quần áo và phụ kiện, đồ dùng chăm sóc sức khỏe gia đình, đồ gia dụng, đồ dùng thờ tự, văn phòng phẩm và thiết bị y tế nhóm rủi ro A.
Đây là bước tiếp theo trên lộ trình. Giai đoạn trước, từ tháng 10/2024, áp cho hàng của doanh nghiệp vừa và lớn; giai đoạn này mở rộng sang doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và hàng nhập khẩu.
Ông Phạm Thế Cường, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Indonesia, nói với phóng viên VOV thường trú Jakarta (VOV đăng ngày 28/6) rằng nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như bánh kẹo, sản phẩm từ ngũ cốc, rau quả chế biến và thủy sản chế biến thuộc diện bắt buộc chứng nhận. Ông khuyên doanh nghiệp hoàn tất sớm để tránh gián đoạn.
Ba kênh nộp hồ sơ
Với doanh nghiệp xuất khẩu, ông Cường chỉ ra ba đường: “Doanh nghiệp có thể xin chứng nhận halal trực tiếp qua BPJPH, qua nhà nhập khẩu Indonesia của mình, hoặc qua các tổ chức chứng nhận tại Việt Nam được BPJPH công nhận đối với sản phẩm thực phẩm và đồ uống.”
Vì nhà nhập khẩu Indonesia là một trong ba kênh, phần hồ sơ trước mốc này có thể rơi vào cả nhà xuất khẩu Việt Nam lẫn đối tác nhập khẩu, trước khi hàng tới nhà phân phối và kệ hàng. Ông Cường khuyên hoàn tất chứng nhận halal và đăng ký sản phẩm trước khi vào thị trường, chú ý đảo Java, nơi tập trung hơn 60% hoạt động kinh tế Indonesia.
Lợi ích rõ nhất nằm ở quy mô thị trường. Theo VOV, Indonesia có gần 300 triệu người tiêu dùng.
Ngày 5/9, theo Antara, BPJPH ban hành Quy định số 4 năm 2026 về bảo đảm tuân thủ halal với hàng nước ngoài vào Indonesia. Trong thông cáo của BPJPH, ông Ahmad Haikal Hasan, người đứng đầu cơ quan này, nói quy định là hướng dẫn bảo đảm cho hàng halal nước ngoài vào, lưu thông và mua bán ở Indonesia, với cơ chế đo lường được rõ ràng và chạy trên hệ thống điện tử tích hợp: “Nguyên tắc là tạo sự chắc chắn mà không dựng thêm rào cản hành chính không cần thiết.” Ông đề nghị nhà nhập khẩu và cơ quan giám định nắm các điều khoản mới trước hạn tháng 10.
Hàng không halal vẫn được vào nếu ghi nhãn
Ngày 4/5, tại trụ sở Cơ quan Kiểm dịch Indonesia (Barantin), ông Haikal Hasan nói với báo chí rằng hàng vào Indonesia, mua bán và phân phối phải thể hiện trạng thái halal hay không halal qua chứng nhận và nhãn. Hàng không halal vẫn được nhập, với điều kiện ghi nhãn không halal.
Rủi ro nằm ở khâu lưu thông. BPJPH nêu vi phạm quy định bảo đảm sản phẩm halal có thể bị cảnh cáo bằng văn bản, phạt tiền hành chính, thu hồi chứng nhận halal hoặc rút sản phẩm khỏi lưu thông.
Việt Nam cũng có tên trong đợt thí điểm của cơ quan này. BPJPH đã phối hợp với Bộ Thương mại Indonesia và Barantin để tích hợp dữ liệu hàng nhập, và đã thí điểm cơ chế thanh tra tại nước xuất xứ ở Thái Lan, Singapore, Malaysia, Việt Nam, Trung Quốc và Hàn Quốc.
Phần hướng dẫn còn để ngỏ
Bài VOV chỉ nêu tổ chức chứng nhận tại Việt Nam cho thực phẩm và đồ uống. Với mỹ phẩm và sản phẩm hóa chất, các nguồn chúng tôi tra được chưa nêu tổ chức nào tại Việt Nam.
Tại cuộc họp ngày 15/9, bà Popy Rufaidah cũng nhấn mạnh sự sẵn sàng của hàng nhập khẩu và nguyên liệu: vì hàng vào Indonesia đến từ nhiều nước, thông tin về cơ chế bảo đảm sự phù hợp halal cần được bảo đảm từ nước xuất xứ và phổ biến qua các cơ quan đại diện Indonesia ở nước ngoài.
Ngay từ ngày 4/6, tại một buổi phổ biến chính sách ở Bekasi, ông Haikal Hasan đã khuyến khích mọi doanh nghiệp tận dụng thời gian còn lại. Mốc gần nhất là 18/10/2026. Lô hàng nào thuộc danh mục mà chưa có chứng nhận halal hay nhãn không halal sẽ phải trả lời câu hỏi đó ở khâu lưu thông, nơi các mức chế tài đã được nêu sẵn.
