【Góc nhìn ngành】ASEAN: Một loạt chính sách của ASEAN đang dịch chuyển trọng tâm từ xuất khẩu đầu vào sang giữ lại nhiều khâu giá trị hơn trong nước. Indonesia đưa khoáng sản quan trọng vào câu chuyện an ninh năng lượng và công nghiệp xanh; mục tiêu xăng E20 vào năm 2029 tạo thêm nhu cầu về nguyên liệu và phối trộn; Philippines và New Zealand đặt mục tiêu tăng thương mại 50% vào năm 2030, mở không gian cho nông nghiệp, năng lượng tái tạo và sản xuất quốc phòng. Ba trường hợp không thể cộng thành một thị trường, nhưng giúp doanh nghiệp nhận diện ba điểm vào: chế biến khoáng sản, tiêu chuẩn nhiên liệu và kết nối thị trường.
ASEAN: Khoáng sản được nối với công nghiệp và việc làm
Tri Winarno cho biết Indonesia đang chuyển trọng tâm khoáng sản quan trọng sang an ninh năng lượng và công nghiệp xanh. Năm 2025, nguồn thu phi thuế từ khai khoáng đạt 135 nghìn tỷ rupiah; trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt 76 nghìn tỷ rupiah, tương đương khoảng 56,3% mức của cả năm trước. Hoạt động hạ nguồn thu hút 6,7 tỷ USD đầu tư và tạo 685 nghìn việc làm theo nguồn được trích dẫn.
Tỷ lệ 56,3% chỉ là phép chia giữa hai mốc doanh thu được công bố, không phải tốc độ tăng trưởng cả năm. Điểm quan trọng đối với nhà cung cấp là phạm vi nhu cầu không dừng ở mỏ, mà có thể bao gồm thiết bị chế biến, điện, môi trường và kiểm soát chất lượng.
ASEAN: E20 thay đổi đầu vào trước khi thay đổi sản lượng
Mục tiêu E20 vào năm 2029 cao gấp 4 lần mức E5 hiện hành và tăng 15 điểm phần trăm. Nguồn nguyên liệu có thể gồm mía, sắn và mật rỉ, nhưng nguồn tin không cung cấp sản lượng nhiên liệu tương lai. Vì vậy, thay đổi này chỉ được xem như một yêu cầu về tiêu chuẩn, nguyên liệu, phối trộn và logistics; không biến nó thành dự báo diện tích trồng hay nhu cầu tiêu thụ.
Thị trường xuất khẩu cần tiêu chuẩn và kênh thực hiện
Theo ANTARA về khoáng sản quan trọng Indonesia, ANTARA về E20 và BusinessWorld về mục tiêu thương mại Philippines-New Zealand, thương mại hai chiều năm 2025 đạt 628,8 triệu USD và mục tiêu tăng 50% vào năm 2030. Nếu chỉ làm phép tính tĩnh, giá trị mục tiêu khoảng 943,2 triệu USD, chênh lệch khoảng 314,4 triệu USD; đây không phải đơn hàng đã ký.
Giá trị gia tăng vì thế phải được kiểm tra ở từng khâu: khoáng sản có nhà máy và tiêu chuẩn nào, E20 có hệ thống kiểm định và phối trộn nào, còn mục tiêu thương mại có danh mục sản phẩm, quy tắc xuất xứ và người mua nào. Đây là cách đọc có ích hơn việc nhìn một tỷ lệ phần trăm rồi kết luận nhu cầu đã xuất hiện.
Doanh nghiệp cần đọc các mục tiêu này cùng hồ sơ kỹ thuật, tiêu chuẩn, lịch mua sắm và đơn vị quyết định. Cách tiếp cận này giữ được giá trị thông tin cho doanh nghiệp Việt Nam mà không biến mục tiêu chính sách thành dự báo đơn hàng.
