Gần gấp đôi. Đó là tốc độ tăng của dòng vốn đầu tư được PEZA Philippines phê duyệt vào các đặc khu kinh tế trong sáu tháng đầu năm nay — và với các khu công nghiệp Việt Nam, đây không phải con số có thể lướt qua.
Theo thông cáo công bố ngày 29/6 của Cơ quan Đặc khu Kinh tế Philippines (PEZA), trong nửa đầu 2026, cơ quan này đã phê duyệt 157 dự án mới và mở rộng với tổng vốn 140,688 tỷ peso. Cùng kỳ năm ngoái, con số này mới dừng ở 72,362 tỷ peso. Mức tăng: 94,42%. Toàn bộ số dự án được phê duyệt dự kiến tạo ra hơn 23.140 việc làm trực tiếp.
Riêng tháng 6, Hội đồng PEZA — họp dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp kiêm Chủ tịch Hội đồng Cristina A. Roque — đã thông qua 22 dự án mới và mở rộng, tổng vốn 15,851 tỷ peso. Nhóm dự án này được dự kiến mang lại 401,054 triệu USD giá trị xuất khẩu và tạo 3.218 việc làm trực tiếp. Chi tiết được nêu trong thông cáo báo chí trên trang chính thức của PEZA.
PEZA Philippines: điện tử dẫn dắt, dự án lớn chiếm phần áp đảo
Nhìn vào cơ cấu, bức tranh khá rõ. Theo thông cáo, sản xuất điện tử là hạng mục có giá trị đầu tư lớn nhất trong các dự án được PEZA Philippines phê duyệt nửa đầu năm.
Đáng chú ý hơn là độ tập trung của dòng vốn. Trong tổng số 157 dự án, chỉ 21 dự án quy mô lớn (big-ticket) đã cộng dồn tới 122,841 tỷ peso. Nói cách khác, phần áp đảo của dòng vốn lần này nằm ở một nhóm nhỏ dự án cỡ lớn.
Cơ cấu 22 dự án tháng 6 cũng phản ánh trọng tâm xuất khẩu rất rõ: 12 dự án sản xuất định hướng xuất khẩu, 5 dự án CNTT – BPM (dịch vụ thuê ngoài quy trình kinh doanh), 3 dự án phát triển đặc khu kinh tế, 1 dự án logistics và 1 doanh nghiệp phục vụ thị trường nội địa. PEZA không nêu danh tính doanh nghiệp cụ thể trong đợt phê duyệt này, chỉ công bố phân loại theo ngành.
Điều thú vị là cách chính cơ quan này tự lý giải. Ngay trong thông cáo, PEZA Philippines gắn đà tăng với “sự tái cấu trúc đang diễn ra của các chuỗi cung ứng quốc tế”. Tức là chính phía Philippines cũng định vị làn sóng vốn này là kết quả của dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.
Phiên họp đầu tiên ở tổng hành dinh mới
Kỳ họp hội đồng tháng 6 còn mang một lớp nghĩa biểu tượng: đây là phiên họp đầu tiên của hội đồng kể từ khi trụ sở mới của cơ quan — tòa nhà “PEZA Investment and Corporate Center” — được đưa vào sử dụng. Với doanh nghiệp muốn theo dõi số liệu từng tháng, PEZA cập nhật thường xuyên các thông cáo và dữ liệu phê duyệt tại chuyên mục press releases trên website cơ quan.
Một lưu ý quan trọng về bản chất số liệu: 157 dự án nói trên là dự án được *phê duyệt* — tức cam kết đầu tư đã qua cửa xét duyệt của hội đồng. Được duyệt không đồng nghĩa đã khởi công, càng chưa phải đã đi vào sản xuất hay đã giải ngân. Khoảng cách giữa vốn đăng ký và vốn thực hiện luôn là biến số phải theo dõi.
PEZA Philippines và bài toán cạnh tranh của khu công nghiệp Việt Nam
Vì sao doanh nghiệp Việt Nam nên đọc kỹ bộ số liệu này? Vì Philippines đang cạnh tranh với Việt Nam trong cùng một tệp nhà đầu tư: các dự án sản xuất định hướng xuất khẩu — đặc biệt là điện tử — đang tìm cách phân tán rủi ro khỏi Trung Quốc theo chiến lược “Trung Quốc + 1”. Bối cảnh cuộc đua khu vực này từng được mổ xẻ trong bài phân tích về chiến lược “Trung Quốc + 1” và vị thế của Philippines trên FDI News.
Khi tốc độ phê duyệt của PEZA Philippines tăng 94,42% và điện tử là hạng mục lớn nhất, thông điệp khá thẳng: một phần dòng vốn mà các khu công nghiệp, khu chế xuất Việt Nam vẫn kỳ vọng nay có thêm một điểm đến thay thế trong khu vực.
Câu hỏi tiếp theo có hai vế: liệu đà phê duyệt gần gấp đôi này có chuyển hóa thành vốn thực hiện hay không, và Philippines có giữ được nhịp xét duyệt sau giai đoạn cao điểm hay không. Với các ban quản lý khu công nghiệp Việt Nam, bộ số liệu mới nhất của PEZA Philippines là đối chứng khu vực trực tiếp nhất để soi lại tốc độ xét duyệt và sức hút ưu đãi của chính mình.
