Philippines: lạm phát tháng 10 lên 7,8%, cao nhất gần 4 năm; xăng tăng 51,1%, giá gạo xay thường tăng 24,17%

Lạm phát tháng 10 của Philippines lên 7,8%, cao nhất kể từ tháng 2/2023, khi giá xăng tăng 51,1% và giá gạo xay xát thường trong nước tăng 24,17% so với cùng kỳ năm trước. Theo BusinessWorld ngày 5/11, dẫn Cơ quan Thống kê Philippines (PSA), chi phí năng lượng cao đã lan sang vận tải, điện nước và dịch vụ nhà hàng.

Con số 7,8% tăng từ 7,2% của tháng 9 và 1,7% cùng kỳ năm trước, theo BusinessWorld. Mức này cao hơn trung vị 7,6% của 22 nhà phân tích trong khảo sát của tờ báo, nhưng nằm trong khoảng dự báo 7,1–8,1% của Ngân hàng Trung ương Philippines (BSP). Lạm phát vượt mục tiêu 3% của BSP tháng thứ tám liên tiếp, bình quân từ đầu năm là 5,6%.

Vé xe và nhiên liệu đẩy lạm phát vận tải lên 20,1%

Theo BusinessWorld, dẫn PSA, lạm phát vận tải lên mức cao nhất sáu tháng là 20,1%, từ 14,6% của tháng 9. Xăng tăng 51,1% từ 40,9%, dầu diesel tăng 62,4% từ 61,3%. Đợt tăng giá vé giao thông công cộng cuối tháng 9 đẩy lạm phát vận tải hành khách đường bộ khác lên 11,6% từ 5,4%.

Tại họp báo của PSA ngày 5/11, ông Claire Dennis S. Mapa, Thống kê trưởng quốc gia, nói: “Lạm phát tháng 10 của chúng tôi thực sự chịu ảnh hưởng của đợt tăng giá vé vận tải.” Lạm phát nhóm nhà ở, nước, điện, gas và nhiên liệu khác là 9,3%, còn nhà hàng và dịch vụ lưu trú là 7,7%; ông Mapa cho biết mức sau chủ yếu do tác động vòng hai của chi phí năng lượng, thực phẩm, nguyên liệu và đợt tăng lương tối thiểu ở Vùng Thủ đô. Lạm phát lõi là 5,4%.

Giá gạo xay xát thường tăng 9,71 peso mỗi kg

Lạm phát nhóm thực phẩm và đồ uống không cồn giảm còn 6,1% từ 6,7%, nhưng lạm phát gạo tăng lên 20,7% từ 20,3%. Giá gạo xay xát thường trong nước bình quân 49,87 peso/kg, tăng 24,17% so với 40,16 peso/kg cùng kỳ năm trước. Gạo xay kỹ là 56,19 peso/kg, tăng 18,71% so với 47,34 peso/kg. Ông Mapa cho biết El Niño mạnh đã ảnh hưởng sản lượng lúa nội địa. Bà nói: “Còn về tác động của El Niño, giờ đây nó sẽ truyền vào giá thực phẩm.”

Với 30% hộ thu nhập thấp nhất, lạm phát thực phẩm giảm còn 9,4% từ 9,8% của tháng 9, nhưng lạm phát gạo của nhóm này đi ngang ở 23,6%. Ngũ cốc và sản phẩm ngũ cốc chiếm 78% lạm phát thực phẩm của nhóm. Bộ trưởng Nông nghiệp Francisco P. Tiu Laurel Jr. cho biết Bộ đang mở rộng phạm vi chương trình gạo giá rẻ Benteng Bigas, Meron Na!

Peso yếu thêm 8,24% làm hàng nhập khẩu đắt lên

Theo BusinessWorld, dẫn dữ liệu của BSP, tỷ giá bình quân tháng 10 là 63,0996 peso/USD, yếu hơn 8,24% so với 58,2984 peso/USD cùng kỳ năm trước. Philippines là nước nhập ròng dầu, dựa vào dầu thô Trung Đông chiếm ít nhất 90% lượng dầu nhập khẩu. Nước này cũng nhập 30–35% lượng gạo tiêu dùng, trong đó, theo BusinessWorld, Việt Nam là nhà cung cấp hàng đầu.

Ông Mapa nói tác động của tỷ giá thể hiện rõ nhất ở diesel, xăng, LPG và thực phẩm, nhất là gạo và ngũ cốc. BSP đã tăng lãi suất chủ chốt bốn cuộc họp liên tiếp, lần gần nhất 50 điểm cơ bản lên 5,5%, tổng cộng 125 điểm cơ bản từ tháng 4.

Với doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt Nam

Nguồn tin không nêu Việt Nam sẽ xuất thêm bao nhiêu. Dưới góc độ suy luận có điều kiện: nếu giá gạo xay trong nước còn cao và nhu cầu nhập khẩu giữ ở mức 30–35% lượng tiêu dùng, nhà cung cấp hàng đầu như Việt Nam có thể là bên được tính đến khi Philippines cân đối nguồn cung. Tỷ giá peso yếu cũng làm giá nhập tính bằng peso cao hơn.

Ông Mapa cho biết những thách thức sẽ kéo dài sang các tháng tới ở nhóm năng lượng, giá thực phẩm, vận tải hành khách đường bộ và các đầu vào khác.

Câu hỏi thường gặp

Nguồn tham khảo

• BusinessWorld
• BusinessWorld (bài về nhóm thu nhập thấp)