Khi doanh nghiệp thực phẩm nhỏ được đẩy lên kênh rộng hơn, vấn đề không chỉ là bán được nhiều hơn. Vấn đề là giữ được cùng một chất lượng qua từng lô hàng.
Indonesia tiếp tục đặt nhóm IKM pangan, tức công nghiệp nhỏ và vừa trong ngành thực phẩm, vào chương trình nâng cấp công nghiệp. Theo Kementerian Perindustrian, hướng hỗ trợ nhắm tới khả năng cạnh tranh, mở rộng thị trường và cải thiện năng lực sản xuất cho nhóm doanh nghiệp vốn chiếm một lớp rất rộng trong nền kinh tế.
Điều này nghe hợp lý, nhất là ở một thị trường dân số lớn như Indonesia. Nhưng thực phẩm nhỏ đi vào kênh lớn thường gặp một bức tường ít được nói tới: chuẩn chất lượng phải lặp lại. Một mẻ hàng ngon chưa đủ. Nhà bán lẻ, sàn thương mại hoặc nhà phân phối cần sản phẩm ổn định về độ ẩm, hạn dùng, bao bì, nhãn, chứng nhận và khả năng giao đúng lịch.
Nút lan sang ASEAN nằm ở bao bì và kiểm nghiệm. Malaysia có hệ sinh thái halal và dịch vụ chứng nhận khá mạnh, trong khi Singapore có nhóm kiểm định và thương mại trung chuyển. Nếu IKM Indonesia muốn đi xa hơn thị trường địa phương, một phần dịch vụ hỗ trợ có thể phải tìm đến các điểm này. Nhưng đi cùng là chi phí mà doanh nghiệp nhỏ không dễ hấp thụ.
Với Indonesia, bài toán quay lại chính sách hỗ trợ trong nước. Nếu chỉ mở thêm kênh bán mà không giải quyết kho lạnh, kiểm nghiệm, vốn lưu động và tiêu chuẩn bao bì, IKM có thể bị kéo vào đơn hàng lớn trước khi đủ sức vận hành. Khi đó, tăng doanh số không đồng nghĩa tăng sức khỏe. Một lô hàng bị trả về vì nhãn sai hoặc bảo quản kém có thể xóa sạch phần lời của nhiều tháng.
Câu hỏi khó hơn là Indonesia đang giúp IKM pangan bước lên chuỗi giá trị, hay đang đưa họ vào một tầng cạnh tranh nơi chi phí tuân thủ chạy nhanh hơn biên lợi nhuận của từng gói hàng nhỏ.
