Sáu mươi tư doanh nghiệp xuất khẩu khoáng sản tại Indonesia được áp dụng cơ chế giữ tối thiểu 30% nguồn thu ngoại hối trong ba tháng. Quy định theo Điều 18A của Nghị định PP 21/2026 có hiệu lực với tờ khai xuất khẩu từ ngày 1/9/2026.
Theo hướng dẫn của Bộ Điều phối Kinh tế, doanh nghiệp phải là công ty PT hoạt động trong khai thác khoáng sản, có cổ đông trực tiếp từ Mỹ, Trung Quốc, Hong Kong, Australia hoặc Canada, và tỷ lệ sở hữu của cổ đông này tối thiểu 10%. Trong 537 mã số thuế được đối chiếu từ tờ khai tháng 3/2025 đến tháng 7/2026, có 64 doanh nghiệp đáp ứng tiêu chí.
ANTARA trình bày phạm vi Điều 18A, còn DDTCNews xác nhận mốc áp dụng đối với tờ khai từ ngày 1/9. IDN Times dẫn chuyên gia Yusuf Rendy Manilet của CORE Indonesia, cho biết nhóm này chiếm tỷ trọng lớn trong xuất khẩu niken, đồng, vàng và bauxite.
Ba điều kiện được áp dụng đồng thời, nên không phải mọi doanh nghiệp xuất khẩu khoáng sản có vốn nước ngoài đều được nới. Loại hình công ty, ngành khai thác, quốc gia của cổ đông trực tiếp và tỷ lệ sở hữu đều phải phù hợp hồ sơ. Con số 64 phản ánh nhóm được xác định từ dữ liệu tờ khai trong giai đoạn đối chiếu, không phải toàn bộ khu vực khai khoáng Indonesia.
Thời gian giữ ngoại tệ được rút ngắn
Quy định chung với nguồn thu ngoại hối từ tài nguyên thiên nhiên ngoài dầu khí yêu cầu giữ 100% trong 12 tháng tại ngân hàng quốc doanh. Nhóm đủ Điều 18A chỉ phải giữ tối thiểu 30% trong ba tháng, nhờ đó có thêm phần ngoại tệ có thể sử dụng sớm hơn cho vốn lưu động, nhập máy móc hoặc thanh toán quốc tế.
Khác biệt nằm ở tỷ lệ và thời gian tiền bị giữ, không nằm ở giá trị hàng đã xuất khẩu. Một doanh nghiệp đủ điều kiện vẫn phải khai báo giao dịch và chuyển phần DHE bắt buộc vào hệ thống ngân hàng. Cơ chế mới thay đổi tốc độ doanh nghiệp có thể sử dụng phần ngoại tệ còn lại, trong khi hợp đồng mua bán và sản lượng khoáng sản giữ các điều kiện riêng.
CORE Indonesia ước tính nguồn DHE hằng năm liên quan đến nhóm 64 doanh nghiệp đạt 30–40 tỷ USD. Đây là ước tính của chuyên gia, không phải số tiền đã được giải phóng ngay khi quy định có hiệu lực. Sản lượng lò luyện, giá quặng và chi phí điện vẫn phụ thuộc hoạt động của từng cơ sở.
Thanh khoản đi trước thay đổi sản lượng
Đối với tổ hợp luyện kim, ngoại tệ được sử dụng sớm hơn có thể hỗ trợ thanh toán máy móc, vật tư hoặc nghĩa vụ quốc tế. Tuy nhiên, nguồn không nêu doanh nghiệp nào sẽ dùng phần thanh khoản này cho đầu tư mới. Vì vậy, không thể chuyển quy định tài chính thành dự báo tăng công suất hoặc giảm giá thành luyện kim.
Ngân hàng và đối tác chờ hướng dẫn
Các ngân hàng ngoại hối được chỉ định tiếp tục là nơi tiếp nhận dòng DHE. Doanh nghiệp ngoài danh sách hoặc không đáp ứng điều kiện cổ đông vẫn phải theo cơ chế 100% trong 12 tháng. Vì thế, tác động trực tiếp của Điều 18A nằm ở thanh khoản ngoại tệ, không phải ở việc giá niken tự động giảm.
Với đối tác nhập khẩu, thay đổi có thể xuất hiện ở lịch thanh toán và kênh thư tín dụng khi bên bán thuộc nhóm đủ điều kiện. Danh sách ngân hàng cùng hướng dẫn của Bank Indonesia sẽ xác nhận dòng tiền đi qua đâu. Trước khi có hướng dẫn chi tiết, điều khoản hợp đồng hiện hữu không nên được suy diễn là đã tự động thay đổi.
So với sản lượng cảng Hải Phòng tám tháng, vốn đo lượng hàng thực tế đi qua cảng, quy định DHE điều chỉnh thời gian dòng tiền được giữ trong hệ thống ngân hàng Indonesia. Danh sách ngân hàng và hướng dẫn thực hiện tiếp theo sẽ cho biết doanh nghiệp đủ điều kiện xử lý thanh toán và thư tín dụng theo kênh nào.
