PEZA đưa du lịch y tế vào khung khu kinh tế đặc biệt. Với nhà đầu tư, phần khó không nằm ở phối cảnh đẹp, mà ở giấy phép, dữ liệu bệnh nhân, khách quốc tế và khả năng phối hợp giữa y tế với bất động sản.
Du lịch y tế không bắt đầu bằng một tòa nhà đẹp. Nó bắt đầu bằng câu hỏi khách bệnh nhân có tin được hay không, hồ sơ có được bảo mật hay không, bảo hiểm có chấp nhận hay không và nếu có sự cố thì ai chịu trách nhiệm. Vì vậy, hướng dẫn của PEZA về khu kinh tế đặc biệt du lịch y tế cần được đọc như một bài toán vận hành khu.
Philippine Economic Zone Authority giới thiệu hướng dẫn đăng ký Medical Tourism Special Economic Zones, bao gồm Medical Tourism Parks hoặc Centers và các doanh nghiệp hoạt động trong khu. Đây là khung để nhà phát triển, bệnh viện, trung tâm chăm sóc và đơn vị dịch vụ biết mình có thể bước vào mô hình nào.
Điểm đáng chú ý là PEZA không tách y tế khỏi bất động sản. Một khu du lịch y tế cần cơ sở khám chữa bệnh, nhưng cũng cần lưu trú, phục hồi, vận chuyển, dịch vụ khách hàng, bảo mật dữ liệu và kết nối với sân bay. Nếu chỉ nhìn đây như một dự án phòng ốc, nhà đầu tư sẽ bỏ qua phần quyết định niềm tin.
Với bệnh viện, cơ hội nằm ở việc có một khung đầu tư rõ hơn để phục vụ khách quốc tế. Nhưng cơ hội này đi cùng yêu cầu vận hành cao hơn. Khách hàng không chỉ hỏi giá phẫu thuật hay gói khám. Họ hỏi bác sĩ, thời gian chờ, ngôn ngữ, hồ sơ, bảo hiểm và dịch vụ sau điều trị.
Với bất động sản, rủi ro nằm ở việc nhầm du lịch y tế với nghỉ dưỡng có thêm phòng khám. Nếu dòng bệnh nhân không ổn định, nếu tiêu chuẩn y tế không đủ mạnh hoặc nếu hệ thống bảo hiểm không đi cùng, dự án có thể trở thành tài sản khó khai thác. Ngành này cần kế hoạch khách hàng trước khi cần phối cảnh bán hàng.
Doanh nghiệp Việt Nam có thể thấy một thị trường cạnh tranh khu vực đang dày thêm. Thái Lan, Malaysia và Singapore đã có vị thế trong du lịch y tế. Nếu Philippines đẩy mạnh mô hình khu, cạnh tranh sẽ tăng ở các gói khám, nha khoa, phục hồi, thẩm mỹ và điều trị chuyên sâu.
Nhưng cơ hội phụ trợ cũng rõ. Thiết bị y tế, phần mềm bệnh viện, đào tạo, dịch vụ chăm sóc khách quốc tế, logistics y tế và bảo mật dữ liệu đều có thể trở thành lớp kinh doanh quanh khu. Không phải doanh nghiệp nào cũng phải làm chủ bệnh viện để hưởng lợi từ mô hình này.
Một điểm cần nhìn kỹ là dữ liệu bệnh nhân. Khách quốc tế cần hồ sơ được lưu, chuyển, dịch và bảo mật giữa bác sĩ, bệnh viện và bảo hiểm. Một khu kinh tế đặc biệt không thể vận hành bền nếu phần này chỉ xử lý bằng quy trình thủ công và lời hứa chung chung.
Còn với chính quyền địa phương, áp lực không chỉ là cấp phép. Họ phải bảo đảm đường vào, cấp cứu, an ninh, lao động y tế và dịch vụ hỗ trợ không bị đứt đoạn. Nếu khu y tế nằm trên giấy rất đẹp nhưng khách phải tự xoay sở từ sân bay đến bệnh viện, lợi thế khu kinh tế sẽ bị bào mòn rất nhanh.
Người bệnh không đánh giá một khu bằng ngôn ngữ đầu tư. Họ đánh giá bằng cảm giác được hướng dẫn, được giải thích và được xử lý khi có vấn đề. Đây là phần mềm nhất, nhưng lại là phần quyết định khách có giới thiệu cho người khác hay không.
Vì vậy, nhà đầu tư phải tính cả những việc không nằm trên bản vẽ: tổng đài đa ngôn ngữ, người điều phối hồ sơ, hợp đồng bảo hiểm, quy trình hoàn tiền và cách xử lý khi người nhà bệnh nhân cần hỗ trợ. Thiếu những mảnh nhỏ này, khu y tế rất khó tạo niềm tin lâu dài.
Đây là phần ít được quảng bá, nhưng lại là phần bệnh nhân nhớ lâu nhất sau khi rời bệnh viện.
Một khu y tế muốn giữ khách quốc tế cũng cần quản trị kỳ vọng rất rõ: điều gì nằm trong gói dịch vụ, điều gì phát sinh thêm và ai là người trả lời khi bệnh nhân không hài lòng.
Đặc khu du lịch y tế Philippines vì vậy mở một cửa mới, nhưng cửa này không dành cho người chỉ muốn xây nhanh. Nó dành cho nhà đầu tư đủ kiên nhẫn để làm y tế, bất động sản, dịch vụ và niềm tin khách hàng cùng chạy trong một hệ thống.
