Bộ Công nghiệp Indonesia muốn đưa sản phẩm công nghiệp nhỏ và vừa vào mạng lưới bán lẻ rộng hơn, nơi tiêu chuẩn giao hàng và chất lượng khắt khe hơn.
Đối với một xưởng nhỏ, vào được kệ hàng hiện đại không chỉ là chuyện tìm thêm người mua. Đó còn là bài kiểm tra về bao bì, mã hàng, tồn kho, kiểm soát chất lượng, đổi trả và lịch giao đều đặn.
Indonesia đang đưa bài kiểm tra này đến gần hơn với nhóm công nghiệp nhỏ và vừa.
Bộ Công nghiệp Indonesia thông qua Tổng cục Công nghiệp Nhỏ, Vừa và Đa dạng ngành hàng ngày 22/5 cho biết đã ký biên bản ghi nhớ với PT Daya Intiguna Yasa Tbk, đơn vị vận hành MR.DIY tại Indonesia. Mục tiêu là mở rộng khả năng tiếp cận thị trường cho sản phẩm IKM, tức nhóm công nghiệp nhỏ và vừa.
Theo thông tin của Bộ Công nghiệp, thỏa thuận được ký tại Jakarta ngày 18/5. Bộ trưởng Công nghiệp Agus Gumiwang Kartasasmita nói hợp tác này là một phần trong chiến lược tăng cường hệ sinh thái công nghiệp quốc gia, giúp sản phẩm IKM có khả năng cạnh tranh tốt hơn, mở rộng kênh phân phối và tiếp cận thị trường lớn hơn.
MR.DIY hiện đã có mặt tại 37 tỉnh của Indonesia. Với doanh nghiệp nhỏ, con số đó có nghĩa kênh bán hàng không còn chỉ xoay quanh cửa hàng địa phương hoặc nền tảng trực tuyến. Nhưng để đi vào mạng lưới bán lẻ rộng, doanh nghiệp phải chấp nhận một nhịp vận hành khác: nhãn mác thống nhất, nguồn hàng ổn định, giá bán rõ, giao hàng đúng thời điểm và khả năng xử lý phản hồi từ người mua.
Phần chính sách nằm ở chỗ nhà nước không chỉ nói về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, mà tìm cách nối họ với kênh phân phối có sẵn. Điều này khác với hỗ trợ tài chính trực tiếp. Nó đặt doanh nghiệp vào nơi thị trường kiểm tra sản phẩm hằng ngày, bằng doanh số, tồn kho và phản ứng của người tiêu dùng.
Với doanh nghiệp Việt Nam, câu chuyện Indonesia gợi một câu hỏi quen thuộc: SME muốn lớn lên bằng kênh nào. Nếu vào chuỗi bán lẻ hiện đại, năng lực sản xuất phải đi cùng năng lực hồ sơ, logistics, mã hàng và bảo đảm chất lượng. Một sản phẩm tốt nhưng giao không đều vẫn khó đứng lâu trên kệ.
Malaysia cũng đang bàn cách đưa doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp tầm trung vào các kênh vốn chính thức hơn thông qua cải cách LEAP Market. Indonesia đi từ cửa hàng bán lẻ, Malaysia đi từ thị trường vốn, nhưng cả hai đều xử lý cùng một khoảng trống: làm sao để doanh nghiệp nhỏ bước vào hệ thống có tiêu chuẩn cao hơn mà không bị rơi lại ở bước đầu.
Điểm còn thiếu trong thông báo là danh mục sản phẩm nào sẽ được ưu tiên, điều kiện chọn nhà cung ứng, thời hạn thử nghiệm và quy mô phân phối đầu tiên. Đây là các chi tiết quyết định chương trình có trở thành một kênh bán hàng thực sự hay chỉ là một hợp tác khung.
Nếu chương trình đi vào triển khai sâu, doanh nghiệp IKM sẽ phải học cách nói bằng ngôn ngữ của nhà bán lẻ: tỷ lệ hàng lỗi, tốc độ bổ sung hàng, khả năng đáp ứng khuyến mãi, điều kiện thanh toán và xử lý tồn kho. Đây là những năng lực thường không xuất hiện trong xưởng sản xuất nhỏ, nhưng lại quyết định hàng hóa có thể ở lại trong hệ thống phân phối lâu dài hay không.
Vai trò của Bộ Công nghiệp vì thế không chỉ là kết nối hai bên ký thỏa thuận. Phần khó hơn là chuẩn bị cho doanh nghiệp nhỏ bước vào kênh hiện đại mà không mất kiểm soát chi phí. Nếu yêu cầu bao bì, mã hàng và giao hàng làm chi phí tăng quá nhanh, một sản phẩm có cơ hội vào kệ vẫn có thể gặp rủi ro về biên lợi nhuận.
Thông báo cũng cho thấy bán lẻ hiện đại đang trở thành một công cụ chính sách công nghiệp. Thay vì chỉ khuyến khích sản xuất thêm, chính phủ tìm cách tạo nơi kiểm chứng xem sản phẩm nhỏ có đáp ứng được thị trường lớn hay không. Nếu làm được, kênh bán lẻ sẽ đóng vai trò như phòng thử nghiệm thương mại cho hàng hóa nội địa.
Với một xưởng nhỏ đang muốn mở rộng, câu hỏi sau cùng là sản phẩm của mình đã sẵn sàng cho kệ hàng hiện đại, hay trước tiên doanh nghiệp phải sửa lại cách đóng gói, giao hàng và giữ chất lượng qua từng lô?
