Ngày 24/07/2026, lúc 15h30 tại tòa nhà Naree Samosorn trong Phủ Thủ tướng, Đại diện Thương mại Thái Lan Weerapong Prapha tiếp ông Ron Yip, Phó Vụ trưởng phụ trách Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương thuộc Bộ Kinh doanh, Đổi mới, Khoa học và Thương mại Vương quốc Anh, cùng đoàn công tác. Hai bên bàn cách nâng cấp hợp tác thông qua cơ chế Ủy ban Hỗn hợp về Kinh tế và Thương mại (JETCO) và Quan hệ Đối tác Thương mại Tăng cường (Enhanced Trade Partnership, ETP).

Một điểm cần nói ngay để tránh đọc quá lời: hai bên chưa khởi động đàm phán hiệp định thương mại tự do. Nguyên văn phía Thái Lan chỉ nói tới việc tìm lộ trình và thủ tục phù hợp, “có thể dẫn tới việc cân nhắc đàm phán FTA Thái Lan – Anh trong tương lai”. Chuyến làm việc của phía Anh được định vị là thu thập thông tin chính sách để báo cáo về chính phủ mới của Anh. Cấp gặp là đại diện thương mại với phó vụ trưởng, và không có văn kiện nào được ký.

JETCO và ETP: hai cơ chế sẵn có được đưa ra trước

Theo bản tin của Cục Quan hệ Công chúng Thái Lan, hai bên đã thảo luận hướng nâng cấp hợp tác qua cơ chế JETCO và ETP. Đây là hai khuôn khổ đã tồn tại; việc đưa chúng ra trước trong khi FTA còn ở dạng thăm dò cho thấy đường đi được chọn là mở rộng cái đang có, không phải mở mặt trận mới.

Ngoài nội dung JETCO, phía Thái Lan còn thông báo tiến độ đàm phán FTA giữa Thái Lan và Liên minh châu Âu, cùng kế hoạch gia nhập Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), và đề nghị Anh với tư cách thành viên OECD ủng hộ.

Ba tuyến đó — JETCO và ETP với Anh, FTA với EU, gia nhập OECD — cùng hướng về một điều: nâng vị thế tiếp cận thị trường châu Âu và nâng chuẩn quy định trong nước. Việc Thái Lan dùng OECD làm đòn bẩy nâng chuẩn hàm ý ngưỡng tuân thủ về lao động, môi trường và quản trị doanh nghiệp bên đó sẽ đi lên — chi phí tăng với nhà cung ứng đang đặt nhà máy tại Thái Lan, nhưng là rào cản có lợi cho bên đã làm tốt phần tuân thủ.

Năm ngành Thái Lan mời vốn Anh trùng danh mục Việt Nam đang chào

Trong cùng cuộc gặp mở đường cho kỳ JETCO tới, phía Thái Lan mời nhà đầu tư Anh mở rộng cơ sở đầu tư vào năm ngành mục tiêu gọi là New Growth Engines: bán dẫn; sinh học và năng lượng tái tạo; xe điện; y tế toàn diện (Medical Hub); và hàng không vũ trụ.

Đây là lời mời chào, không phải vốn đã vào: bản tin không nêu doanh nghiệp Anh, số tiền hay dự án cụ thể nào. Nhưng danh mục năm ngành ấy gần như trùng với danh mục ưu tiên thu hút đầu tư mà Việt Nam đang chào — cùng nguồn vốn, cùng danh sách ngành, hai điểm đến trong một khu vực là cạnh tranh trực tiếp.

Cơ cấu nhập khẩu từ Anh nói gì về chuỗi cung ứng Thái Lan

Theo bản tin trên cổng thông tin Chính phủ Thái Lan, trong năm 2568 Phật lịch, tức năm dương lịch 2025, thương mại hai chiều Thái Lan – Anh đạt 6.850,33 triệu USD, tăng 2,87% so với năm trước; Thái Lan xuất khẩu 4.436,48 triệu USD, tăng 5,70%, và nhập khẩu 2.413,86 triệu USD, giảm 1,96%. Thặng dư nghiêng về phía Thái Lan, 2.022,62 triệu USD. Anh là đối tác thương mại lớn thứ 22 của Thái Lan trên toàn cầu và thứ 4 tại khu vực châu Âu. Toàn bộ số liệu này là số cả năm 2025.

Nhóm hàng Thái Lan xuất sang Anh gồm thịt gà chế biến, đồ trang sức, máy móc và linh kiện, xe máy và linh kiện, ô tô và phụ tùng. Nhóm nhập khẩu từ Anh gồm máy móc và linh kiện, bảng mạch in, thiết bị khoa học và y tế, dược phẩm, đồ uống có cồn.

Cơ cấu nhập khẩu mới là phần đáng đọc kỹ: bảng mạch in cùng thiết bị khoa học và y tế nằm trong nhóm nhập khẩu hàng đầu, cho thấy chuỗi linh kiện cao cấp và thiết bị đo kiểm của Thái Lan vẫn phụ thuộc nguồn châu Âu. Với doanh nghiệp Việt Nam làm bảng mạch hay thiết bị đo lường, đó là khoảng trống nằm ngay bên cạnh.

Ba vấn đề Thái Lan tự nêu là đường ranh, không phải điểm nhượng bộ

Phía Thái Lan nhấn mạnh chính sách thương mại của họ dựa trên tham vấn các bên liên quan, và nêu đích danh ba vấn đề nhạy cảm: nông nghiệp, y tế công cộng và khả năng tiếp cận thuốc. Trong ngôn ngữ đàm phán thương mại, việc chủ động đặt tên ba lĩnh vực này ngay ở giai đoạn thăm dò là tín hiệu về giới hạn, không phải dấu hiệu sẵn sàng nhượng bộ. Ba lằn ranh đó nhiều khả năng sẽ theo phía Thái Lan vào mọi phiên JETCO kế tiếp.

Hai bên cũng nhắc tới việc quan hệ ngoại giao Thái Lan – Anh sắp tròn 170 năm; phía Thái chúc mừng tân Thủ tướng Anh Andy Burnham cùng đợt tái cơ cấu các bộ của phía Anh.

Điều đáng theo dõi ở kỳ JETCO tới

Câu hỏi mở là liệu kỳ họp JETCO kế tiếp có chuyển từ ngôn ngữ “cân nhắc trong tương lai” sang một lộ trình có mốc thời gian hay không. Chừng nào JETCO còn là cơ chế chính, thay đổi sẽ đến theo từng bước nhỏ về thuận lợi hóa thương mại chứ không phải một cú thay đổi biểu thuế.

Về diễn biến xuất khẩu gần nhất của Thái Lan, có thể tham chiếu bản tin số liệu xuất khẩu tháng 6/2026 — lưu ý đó là số liệu theo tháng, tách biệt hoàn toàn với bộ số cả năm 2025 nêu trên.

By Eric｜FDI News

Tháng 7/2025, Hoa Kỳ và Việt Nam chính thức ký kết thỏa thuận thương mại mới, đánh dấu quan hệ kinh tế song phương bước sang giai đoạn mới. Theo thỏa thuận, hàng hóa xuất khẩu từ Việt Nam sang Mỹ sẽ chịu thuế suất 20%, trong khi hàng hóa Mỹ xuất khẩu vào Việt Nam tạm thời được miễn thuế, gây ảnh hưởng lớn đến cục diện ngành và thương mại hai nước.

Thực trạng thỏa thuận thương mại Việt – Mỹ: Điều chỉnh thuế quan hai chiều và nội dung chính

Theo thỏa thuận mới nhất, Mỹ áp dụng thuế suất 20% đối với phần lớn sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam (bao gồm dệt may, điện tử, nội thất…) và áp dụng mức thuế phạt lên tới 40% đối với các trường hợp “chuyển tải”. Ngược lại, hàng hóa Mỹ xuất khẩu vào Việt Nam tạm thời được miễn thuế, bao gồm ô tô, nông sản và thiết bị công nghệ cao. Động thái này nhằm đáp ứng lo ngại của ngành sản xuất Mỹ trước sự gia tăng nhập khẩu từ Việt Nam, đồng thời duy trì nền tảng hợp tác song phương.

Phân tích dữ liệu: Quy mô thương mại và đánh giá tác động ngành

Năm 2024, tổng kim ngạch thương mại song phương Việt – Mỹ đã vượt 130 tỷ USD, Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ tại Đông Nam Á. Theo Bộ Thương mại Hoa Kỳ, các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Mỹ là điện tử, may mặc, nội thất, chiếm hơn 60% tổng kim ngạch xuất khẩu. Chính sách thuế mới dự kiến sẽ gây tác động ngắn hạn đến các ngành này, một số doanh nghiệp có thể phải điều chỉnh dây chuyền sản xuất và đa dạng hóa thị trường để giảm thiểu rủi ro. Chuyên gia nhận định, nếu doanh nghiệp Việt Nam nâng cao giá trị gia tăng và tự động hóa, sẽ giảm bớt tác động tiêu cực.

Động thái doanh nghiệp chủ lực: Thách thức và chiến lược thích ứng

Các doanh nghiệp chịu ảnh hưởng lớn nhất gồm Vingroup, TNG Investment, Hoa Phat Group… Một số đã triển khai nâng cấp dây chuyền và đa dạng hóa thị trường, như mở rộng xuất khẩu sang EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, đồng thời đẩy mạnh hợp tác đầu tư và chuyển giao công nghệ với đối tác Mỹ. Chính phủ Việt Nam cũng tích cực đàm phán với Mỹ để xin miễn giảm thuế cho ngành trọng điểm hoặc áp dụng giai đoạn chuyển tiếp, giảm bớt khó khăn cho doanh nghiệp.

Tác động chính sách và thay đổi chuỗi cung ứng khu vực

Thỏa thuận mới không chỉ tác động trực tiếp đến thương mại song phương mà còn ảnh hưởng chuỗi cung ứng Đông Nam Á. Do Mỹ tăng cường kiểm soát chuyển tải, một số tập đoàn đa quốc gia có thể điều chỉnh lại vị trí sản xuất, tăng tỷ lệ nội địa hóa nguyên liệu và linh kiện tại Việt Nam, giảm phụ thuộc vào thương mại trung chuyển từ nước thứ ba. Chuyên gia nhận định, đây là cơ hội để ngành công nghiệp Việt Nam nâng cấp, tăng cường năng lực tích hợp chuỗi cung ứng nội địa.

Thách thức song hành cơ hội mới

Dù ngắn hạn, doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam sẽ đối mặt với chi phí tăng và áp lực thị trường, nhưng về trung và dài hạn, thỏa thuận này sẽ thúc đẩy ngành công nghiệp Việt Nam nâng cấp, tăng sức cạnh tranh sản phẩm. Nhu cầu thị trường Mỹ vẫn ổn định, tiềm năng hợp tác song phương còn lớn, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao và kinh tế xanh. Tuy nhiên, doanh nghiệp Việt Nam cần theo sát diễn biến chính sách thương mại toàn cầu, chủ động điều chỉnh chiến lược để thích ứng với rủi ro và tận dụng cơ hội mới.