Ngành công nghiệp số Thái Lan vừa nhận một tín hiệu ấm lên: chỉ số niềm tin số quý II/2026 do Cơ quan Xúc tiến Kinh tế Số (depa) công bố đạt 48,4 điểm, tăng so với 44,5 điểm của quý I. Ba trong năm tiểu ngành đã quay lại vùng mở rộng, nhưng toàn ngành vẫn đứng dưới ngưỡng 50 — ranh giới giữa co hẹp và tăng trưởng. Chi tiết được đăng tải trên Nation Thailand ngày 12/8, dựa trên số liệu của depa.

Ba tiểu ngành trở lại vùng mở rộng

Bức tranh bên trong đáng nói hơn con số tổng. Phần mềm đạt 51,1 điểm, dịch vụ số 50,6 và viễn thông đúng 50,0 — cả ba đều nhích khỏi vùng co hẹp. Ở chiều ngược lại, nội dung số dừng ở 46,8 còn phần cứng và thiết bị thông minh chỉ đạt 42,9. Quyền Tổng giám đốc depa Supakorn Siddhichai là người trực tiếp lý giải các nguyên nhân. Nói gọn: dòng tiền đang chảy về phía hạ tầng tính toán và phần mềm, không phải phía thiết bị.

Vì sao niềm tin nhích lên

Ông Siddhichai nêu ba động lực chính. Thứ nhất là chi tiêu vốn cho trung tâm dữ liệu tiếp tục mở rộng; riêng làn sóng này từng được ACTA Wire Vietnam ghi nhận qua thương vụ BOI phê duyệt cụm trung tâm dữ liệu hơn 3,1 tỷ USD hồi trung tuần tháng 7 (xem bài tại đây). Thứ hai là nhu cầu bền bỉ từ các đối tác thương mại lớn như Mỹ và Trung Quốc đối với hàng điện tử và bo mạch PCB. Thứ ba là các gói kích cầu nội địa ngắn hạn đỡ sức mua. Ngoài ra, đồng baht rơi xuống vùng thấp nhất một năm trong quý II giúp nhà công nghệ nội địa cạnh tranh hơn khi xuất khẩu. Một đánh giá của Ngân hàng Thế giới được Nation Thailand dẫn lại xếp Thái Lan thứ năm trong nhóm các nước đang phát triển tranh giành đầu tư chuỗi cung ứng AI, đóng gói bán dẫn và hạ tầng trung tâm dữ liệu.

Điểm nghẽn chi phí chưa biến mất

Mặt trái của bức tranh nằm ở giá thành. Căng thẳng Mỹ – Iran đẩy giá dầu thô và cước vận tải lên cao; nguyên liệu bán dẫn và linh kiện điện tử tăng giá nhanh vì nút thắt nguồn cung. Chính đánh giá của Ngân hàng Thế giới cũng cảnh báo chi phí đầu vào cao, tín dụng thắt chặt và nguy cơ gián đoạn thương mại bên ngoài vẫn là ràng buộc tăng trưởng của khu vực. Nói cách khác, chỉ số niềm tin số đi lên trong lúc biên lợi nhuận của doanh nghiệp phần cứng bị ép — hai lực kéo ngược nhau cùng tồn tại.

Điểm cần theo dõi của chỉ số niềm tin số

Về triển vọng, depa dự báo chỉ số niềm tin số quý III có thể đạt 51,6 điểm, nhờ ngân sách chính phủ giải ngân cuối niên độ và hiệu ứng trễ của các gói kích thích trước đó — đây là dự báo, chưa phải kết quả. Giới doanh nghiệp trong ngành cũng gửi kèm danh sách đề xuất: gia hạn ưu đãi thuế giữ chân nhân tài, hỗ trợ game và nội dung số, mở rộng thương mại điện tử, chia sẻ hạ tầng số trong đầu tư công. Các đề xuất này có được đáp ứng hay không vẫn tùy thuộc quyết định ngân sách sắp tới; còn trước mắt, ngưỡng 50 điểm vẫn là mốc mà chỉ số niềm tin số của Thái Lan phải vượt qua để xác nhận đà phục hồi.

Trong phiên họp ngày 27/07/2026, Nội các Thái Lan đã ghi nhận Kế hoạch chiến lược thúc đẩy khai thác dữ liệu lớn giai đoạn 2568–2570, tức 2025–2027, do Bộ Kinh tế và Xã hội Số (MDES) trình. Đây là chiến lược Big Data ở cấp quốc gia đầu tiên của Thái Lan. Phó phát ngôn viên Chính phủ, bà Lalida Persvivatana, là người thông tin về nội dung này.

Hai chi tiết cần đọc đúng ngay từ đầu. Thứ nhất, nội các “ghi nhận” chứ không phải “phê duyệt cấp ngân sách”; kế hoạch không công bố con số ngân sách nào. Thứ hai, giai đoạn của kế hoạch ghi là 2025–2027, nghĩa là văn bản này xác nhận một kế hoạch đã nằm trong kỳ thực hiện, không phải chương trình vừa khởi động năm 2026.

Bốn trụ của chiến lược Big Data và các nút thắt được nêu tên

Kế hoạch do Viện Dữ liệu lớn (Big Data Institute), một pháp nhân công, soạn thảo, nhằm xử lý các nút thắt: dữ liệu của các cơ quan lưu trữ phân tán, thiếu nhân lực dữ liệu và AI, kết nối dữ liệu chưa hoàn chỉnh, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, cùng các vấn đề pháp lý và hạ tầng. Tầm nhìn được đặt ra là dùng sức mạnh của dữ liệu để vừa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế vừa nâng chất lượng sống.

Bốn trụ chiến lược gồm: xây dựng hạ tầng dữ liệu quốc gia với Government Cloud, Government Data Catalog và National Big Data Platform; thúc đẩy ứng dụng dữ liệu trong y tế, du lịch, quản lý môi trường, nông nghiệp, thương mại và phát triển kinh tế; phát triển và đưa AI vào cải thiện dịch vụ công, doanh nghiệp và các ngành sản xuất, đồng thời xây dựng mô hình AI và bộ dữ liệu tiếng Thái; và phát triển nhân lực, nâng kỹ năng dữ liệu lớn cùng AI với mục tiêu đào tạo ít nhất 160.000 người trước năm 2027.

Bản tin tiếng Anh của Cục Quan hệ Công chúng Thái Lan ghi rõ kế hoạch chiến lược Big Data này nhằm đặt nền móng cho nền kinh tế và xã hội vận hành bằng dữ liệu, đồng thời nâng tầm việc sử dụng trí tuệ nhân tạo và dịch vụ công số.

35% là tốc độ tăng hằng năm của giá trị kinh tế, không phải phần đóng góp vào tăng trưởng

Đây là chỗ dễ trích sai nhất trong toàn bộ tài liệu. Theo bản tiếng Thái trên trang của Cục Quan hệ Công chúng, mục tiêu đặt ra là tới năm 2570, tức 2027, giá trị kinh tế phát sinh từ việc khai thác dữ liệu lớn (Big Data) tăng không dưới 35% so với năm trước.

Đó là tốc độ tăng hằng năm của một khoản giá trị, không phải tỷ trọng đóng góp của dữ liệu lớn vào tăng trưởng kinh tế Thái Lan. Hai cách diễn đạt cho ra hai bức tranh khác hẳn nhau về quy mô, và chỉ một trong hai đúng với nguyên văn tiếng Thái.

Mục tiêu định lượng thứ hai: đưa năng lực cạnh tranh số của Thái Lan ở khía cạnh khai thác dữ liệu lớn vào nhóm 25 nước dẫn đầu thế giới.

160.000 nhân lực: mốc so sánh mới cho chi phí nhân sự số

Con số đáng chú ý nhất trong chiến lược Big Data này với doanh nghiệp Việt Nam không phải 35% mà là 160.000. Nếu mục tiêu đào tạo này đạt được, nguồn cung nhân lực dữ liệu và AI của Thái Lan sẽ thay đổi cả về lượng lẫn về mặt bằng lương trong chưa tới hai năm. Với công ty Việt Nam đang tuyển kỹ sư dữ liệu hay so sánh chi phí giữa các điểm đặt trong khu vực, đây là mốc tham chiếu mới.

Cần nhấn mạnh: đây là mục tiêu, chưa phải kết quả. Kế hoạch không nêu ngân sách, không nêu cơ chế đào tạo cụ thể, cũng không nêu tiến độ theo từng năm.

Mô hình AI tiếng Thái và câu hỏi bản địa hóa

Trụ thứ ba của chiến lược Big Data đưa việc xây dựng mô hình AI và bộ dữ liệu tiếng Thái vào một văn bản cấp quốc gia. Đây là tuyên bố chính sách về bản địa hóa ngôn ngữ trong dịch vụ AI. Doanh nghiệp phần mềm Việt Nam bán vào thị trường Thái Lan có thể theo dõi xem yêu cầu về ngữ liệu bản địa có hình thành ưu tiên trong mua sắm công hay không.

Tương tự, Government Cloud và National Big Data Platform mới chỉ là tên hạng mục trong văn bản: không tiến độ, không quy mô, không thông tin đấu thầu, nên chưa thể coi là cơ hội đã mở cho nhà cung cấp nước ngoài. Hướng chính sách đi kèm mới là thứ đáng theo dõi: hạ tầng dữ liệu quốc gia thường đi cùng xu hướng lưu trữ dữ liệu trong nước, biến số ảnh hưởng tới kiến trúc đám mây và luồng dữ liệu xuyên biên giới.

Một mảnh trong bộ ba: điện toán, quản trị dữ liệu, nhân lực

Chiến lược Big Data này xuất hiện cùng thời điểm với làn sóng đầu tư trung tâm dữ liệu tại Thái Lan. Đặt cạnh nhau, có thể thấy phía Thái Lan đang xử lý hạ tầng tính toán, quản trị dữ liệu và nhân lực như một gói, không chỉ đi săn phần cứng. Về dòng vốn vào hạ tầng số của Thái Lan, có thể tham chiếu bản tin kết quả xúc tiến đầu tư nửa đầu 2026.

Điều đáng theo dõi là cách Viện Dữ liệu lớn triển khai mục tiêu 160.000 nhân lực, và liệu chỉ tiêu tăng 35% mỗi năm có được cụ thể hóa bằng phương pháp đo lường công khai hay không. Với một chiến lược Big Data chưa gắn ngân sách, hai câu hỏi đó quyết định phần lớn mức độ hiện thực.

ACTA Wire Vietnam | Philippines

Làm sâu sắc thêm quan hệ đối tác kinh tế: Hợp tác Philippines – Chile nhắm đến đại dương xanh của kinh tế số

Trong bối cảnh Philippines và Chile khởi động đàm phán Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện (CEPA), hợp tác kinh tế giữa hai nước đang bước sang một cột mốc mới. Phái đoàn gồm Đại sứ quán Philippines tại Chile và Bộ Thương mại và Công nghiệp Philippines (DTI) gần đây đã hoàn thành một loạt các chuyến thăm và làm việc với nhiều cơ quan công và tư của Chile. Cuộc trao đổi lần này nhằm mục đích học hỏi kinh nghiệm xuất sắc của Chile trong việc thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và hỗ trợ các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MSMEs), qua đó tạo động lực mới cho nền kinh tế số đang phát triển mạnh mẽ của Philippines. Cuộc gặp gỡ này không chỉ là một cuộc trao đổi kiến thức, mà còn được xem là một bước đi then chốt của Philippines nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh kinh tế trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương và làm sâu sắc thêm mối quan hệ đối tác chiến lược với các nước Mỹ Latinh.

Tái tạo “Phép màu Chile”: Start-Up Chile trở thành chất xúc tác cho giới khởi nghiệp Philippines như thế nào

Cơ quan Phát triển Kinh tế Chile (CORFO) và chương trình Start-Up Chile trực thuộc là tâm điểm chính của cuộc trao đổi lần này. Với vai trò là một trong những vườn ươm khởi nghiệp hàng đầu tại Mỹ Latinh, Start-Up Chile đã thành công trong việc thu hút và nuôi dưỡng các công ty khởi nghiệp có tiềm năng cao trên toàn cầu, và mô hình hoạt động độc đáo của họ đã mang lại những nguồn cảm hứng sâu sắc cho phái đoàn Philippines. Bộ Thương mại và Công nghiệp Philippines cho biết đang tích cực đánh giá cách thức để bản địa hóa mô hình này nhằm hỗ trợ cộng đồng khởi nghiệp đang phát triển nhanh chóng tại Philippines. Ngoài ra, mô hình “venture builder” (xây dựng doanh nghiệp) do tổ chức tư nhân Imagine Global trình bày cũng đã cung cấp một định hướng chiến lược cụ thể cho Philippines trong việc xem xét cách hỗ trợ các doanh nghiệp ở giai đoạn đầu mở rộng quy mô kinh doanh.

Từ vốn đến công nghệ: Lộ trình phát triển toàn diện nhằm trao quyền cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ

Các doanh nghiệp vừa và nhỏ (MSMEs) là trụ cột của nền kinh tế Philippines, đóng góp khoảng 40% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và tạo ra một lượng lớn việc làm. Vì lý do này, phái đoàn Philippines đã có những cuộc thảo luận sâu rộng với Bộ Kinh tế Chile và Cơ quan Hợp tác Kỹ thuật (SERCOTEC). Hai bên tập trung vào các phương pháp hay nhất và các giải pháp hỗ trợ cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong các lĩnh vực như phát triển kinh doanh, hỗ trợ kỹ thuật và tiếp cận nguồn vốn. Phía Chile đã chia sẻ kinh nghiệm về cách họ đã thành công trong việc xây dựng một hệ sinh thái doanh nghiệp vừa và nhỏ năng động thông qua các công cụ chính sách và hỗ trợ tài chính cụ thể. Những kinh nghiệm quý báu này sẽ là nguồn tham khảo quan trọng để Philippines hoàn thiện các chính sách hỗ trợ liên quan.

Vượt qua thương mại truyền thống: Đàm phán CEPA tạo động lực mới cho hợp tác song phương

Cuộc trao đổi kiến thức cấp cao lần này đã đánh dấu một cách rõ ràng rằng hợp tác kinh tế giữa Philippines và Chile đã vượt ra khỏi phạm vi thương mại hàng hóa truyền thống. Các cuộc đàm phán CEPA sắp tới dự kiến sẽ bao gồm các vấn đề thế hệ mới như kinh tế số, đổi mới sáng tạo và hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ. Thông qua việc học hỏi kinh nghiệm thành công của Chile, Philippines kỳ vọng sẽ đẩy nhanh quá trình tối ưu hóa và nâng cấp cơ cấu công nghiệp trong nước, đồng thời trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái cấu trúc, đưa mình trở thành một điểm đến đầu tư linh hoạt và hấp dẫn hơn, từ đó củng cố vị thế trung tâm của mình tại khu vực Đông Nam Á.