Trong dự thảo ngân sách năm 2027, chính phủ Philippines đề xuất 145,37 tỷ peso cho phần vốn đối ứng của các dự án được tài trợ từ nước ngoài — tăng 319,6% so với mức phân bổ 34,65 tỷ peso của năm 2026. Nói cách khác, mức đề xuất mới cao gấp hơn bốn lần hiện tại. Toàn bộ con số nằm trong tài liệu Ngân sách Chi tiêu và Nguồn Tài trợ (BESF) năm 2027 và vẫn chờ quốc hội phê chuẩn, theo BusinessWorld đưa tin ngày 12/8.

Vốn đối ứng phình theo dòng tiền ngoại

Đi cùng mức tăng vốn đối ứng, tổng nguồn vốn đề xuất cho các dự án nước ngoài năm 2027 cũng được nâng lên 416,59 tỷ peso, tức hơn gấp đôi so với trước. Trong đó, 271,22 tỷ peso dự kiến đến từ tiền vay nước ngoài — so với 97,38 tỷ peso của năm 2026, mức đề xuất mới cao gần ba lần; phần còn lại do ngân sách Philippines tự gánh. Động lực chính là các đại dự án đường sắt, cầu và vận tải được nâng cấu phần vốn đáng kể. Hai nhà tài trợ lớn nhất: nhóm dự án do ADB hỗ trợ chiếm 169,67 tỷ peso trong đề xuất 2027, nhóm do JICA hỗ trợ đứng thứ hai với 158,7 tỷ peso — cả hai con số gồm cả tiền vay lẫn phần đối ứng.

Những dự án đứng sau con số

Danh mục đề xuất lộ diện các đại công trình: tuyến đường sắt North-South Commuter Railway bản ADB đề xuất 79,73 tỷ peso với phần vốn đối ứng 23,07 tỷ, so với 6,76 tỷ năm trước; cầu nối Bataan – Cavite đề xuất 22,49 tỷ peso, phần đối ứng 13,32 tỷ so với chỉ 866,36 triệu năm trước; tuyến đường ven hồ Laguna đề xuất 35,21 tỷ peso, phần đối ứng 9,48 tỷ so với 757,98 triệu năm trước. Phía JICA có giai đoạn một tàu điện ngầm Metro Manila với phần đối ứng đề xuất 40,73 tỷ peso, tăng vọt từ 3,33 tỷ của năm trước; bản NSCR của JICA đề xuất 44,11 tỷ peso. Tất cả đều là con số đề xuất, chưa phải ngân sách đã duyệt.

Áp lực tài khóa và tín hiệu hạ tầng

Với nhà thầu và nhà cung ứng vật liệu, đề xuất này là tín hiệu đơn hàng hạ tầng đường sắt – cầu sẽ dày lên trong chu kỳ 2027 nếu được thông qua. Với Bộ Tài chính Philippines, cái giá phải trả là phần vốn tự gánh phình nhanh hơn phần vay: áp lực cân đối ngân sách tăng cùng quy mô dự án. Điều cần ghi nhận: đây mới là hồ sơ trình — quốc hội có thể sửa, cắt hoặc giữ nguyên, và không con số nào trong bài này là tiền đã về tài khoản. Bối cảnh rộng hơn: Philippines đang đẩy mạnh phê duyệt và triển khai dự án đầu tư, dòng chảy từng được FDI News ghi nhận qua con số PEZA phê duyệt trong nửa đầu năm (xem bài tại đây).

Điểm cần theo dõi

Thứ nhất, số phận của đề xuất tùy thuộc phiên thẩm tra ngân sách sắp tới tại quốc hội. Thứ hai, nếu được duyệt, tiến độ giải ngân thực tế mới là phép thử — nhiều đại dự án Philippines từng chậm vì mặt bằng và thủ tục. Thứ ba, cấu phần vay nước ngoài tăng nhanh đặt câu hỏi về trần nợ công, hiện chưa được nguồn tin đề cập. Doanh nghiệp Việt quan tâm chuỗi cung ứng vật liệu xây dựng khu vực có thể theo dõi hồ sơ này, nhưng quyết định nên chờ văn bản ngân sách cuối cùng, chưa vội đặt cược vào con số đề xuất.