Xuất khẩu gạo chín tháng đầu năm 2026 đạt 6,4 triệu tấn, trị giá 3,11 tỷ USD, giảm 6,1% về lượng và 10,9% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025. Số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường được VTV dẫn ngày 5/10.

Đây cũng là câu trả lời cho điểm theo dõi đầu tiên trong bài ngày 21/9 của chúng tôi, khi tám tháng mới đạt 6,03 triệu tấn và gần 2,91 tỷ USD. Theo Doanh nghiệp & Tiếp thị cùng ngày 5/10, riêng tháng 9 xuất khẩu khoảng 377.400 tấn, thu 205,6 triệu USD.

Giá tháng 9 cao hơn bình quân cả kỳ

Giá bình quân chín tháng khoảng 484,8 USD/tấn, giảm 5,1% so với cùng kỳ. Tính từ hai số của riêng tháng 9, giá khoảng 545 USD/tấn, cao hơn bình quân chín tháng và cao hơn mức 511 USD/tấn của tháng 7.

Hiệp hội Lương thực Việt Nam dự kiến tháng 10 xuất khoảng 400.000 tấn, tháng 11 khoảng 220.000 tấn và tháng 12 khoảng 268.300 tấn. Cả năm 2026, hiệp hội dự kiến gần 7,74 triệu tấn, khoảng 3,94 tỷ USD, giảm khoảng 4% về giá trị so với năm 2025 do giá những tháng đầu năm thấp.

Trung Quốc lên hạng hai nhờ gạo tấm làm thức ăn chăn nuôi

Theo Viet Nam News ngày 5/10, dẫn Bộ Nông nghiệp và Môi trường, tám tháng đầu năm Trung Quốc chi gần 505 triệu USD để nhập hơn 1 triệu tấn gạo Việt Nam. Cùng kỳ năm trước, nước này nhập hơn 565.000 tấn, trị giá 286,7 triệu USD. Trung Quốc vì thế đi từ hạng tư lên hạng hai, ngay sau Philippines. Bộ ghi nhận nhu cầu gạo tấm của Trung Quốc tăng mạnh, chủ yếu để làm thức ăn chăn nuôi.

CafeF cho biết giá trị gạo sang Trung Quốc tăng 76% so với cùng kỳ, trong 8 tháng. Với lượng hơn 1 triệu tấn và trị giá gần 505 triệu USD, giá bình quân gạo sang thị trường này không quá khoảng 505 USD/tấn, không cao hơn mức khoảng 507 USD/tấn của cùng kỳ năm ngoái. Nói cách khác, phần lượng thêm vào chưa đi kèm giá cao hơn.

Với nhà máy xay xát và doanh nghiệp xuất khẩu, số tám tháng này cho thấy Trung Quốc là chỗ bán thêm khối lượng, nhất là phần gạo tấm, chứ chưa phải yếu tố nâng giá bình quân.

Philippines vẫn đứng đầu, nhưng giá trị sang đây giảm

Theo VTV và CafeF dẫn Bộ, Philippines là thị trường lớn nhất với 40,9% thị phần, Trung Quốc 17,4% và Ghana 12,7%. So với cùng kỳ, giá trị gạo sang Philippines giảm 16,8%, sang Ghana giảm 1,1%. Bờ Biển Ngà giảm 52,8%.

Bộ nhận định mức tập trung vào hai thị trường Philippines và Trung Quốc mang lại lợi thế ngắn hạn nhưng có nguy cơ phụ thuộc vào vài thị trường. Bộ đề xuất đa dạng hóa dần thị trường và cho rằng Iraq còn dư địa.

Iraq tăng 98,9 lần, theo Viet Nam News, nhưng giá trị mới dưới 14 triệu USD.

Điều bốn bài báo chưa nêu

Khoảng 2 giờ 30 sáng 6/10 (giờ Hà Nội), chúng tôi mở bốn bài của VTV, Doanh nghiệp & Tiếp thị, CafeF và Viet Nam News. Không bài nào nêu lượng hoặc giá riêng của gạo tấm xuất sang Trung Quốc, và không nhắc tới quyết định thuế tự vệ của Philippines.

Về bối cảnh thị trường, Viet Nam News cho biết cân đối cung cầu gạo thế giới niên vụ 2026–2027 được dự báo chuyển sang thâm hụt, thương mại gạo toàn cầu có thể đạt mức kỷ lục. Philippines xác nhận không cấm nhập khẩu trong năm 2026 và tiếp tục nhập để tăng dự trữ; Trung Quốc tăng nhập gạo thô, gạo tấm và gạo nếp.

Mốc kế tiếp là số tháng 10, dự kiến khoảng 400.000 tấn, cùng giá gạo tấm sang Trung Quốc nếu số liệu riêng cho nhóm này được công bố.

Nhật ký cập nhật

• 2026-09-21 | Bài trước: Số xuất khẩu gạo tháng 9; quyết định thuế tự vệ của Philippines.
• 2026-09-21 | Vietnam+ (VNA) ngày 30/8/2026, theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường: 8 tháng năm 2026 xuất khẩu gạo ước 6,03 triệ
• 2026-09-21 | Vietnam+ ngày 30/8/2026: giá xuất khẩu bình quân tháng 7 đạt 511 USD/tấn, tăng 5,8% so với cùng kỳ, lần đầu ti
• 2026-09-21 | Viet Nam News ngày 30/8/2026 (VNA): cùng số liệu 6,03 triệu tấn, gần 2,91 tỷ USD; tháng 7 511 USD/tấn, tăng 5,
• 2026-10-06 | Bài này: Số xuất khẩu tháng 9 đã có (377.400 tấn, 205,6 triệu USD), chín tháng đạt 6,4 triệu tấn; bốn bài nguồn không nhắc tới quyết định thuế tự vệ của Philippines.

Nguồn tham khảo

• VTV
• Doanh nghiệp & Tiếp thị
• Viet Nam News
• CafeF

Trong tháng 10–12, 33.244.408 hộ Indonesia được nhận 10 kg gạo mỗi tháng, trị giá 17,5 nghìn tỷ rupiah, còn cơ chế hỗ trợ VAT nhà ở được kéo dài đến 2027. Các biện pháp thuộc gói kích thích quý IV/2026 do Bộ điều phối Kinh tế Indonesia công bố ngày 5/10 qua Antara, sau cuộc họp tại Phủ Tổng thống do Tổng thống Prabowo Subianto chủ trì.

Theo thông cáo của ông Haryo Limanseto, phát ngôn viên Bộ điều phối Kinh tế, các chính sách quý IV/2026 và 2027 nhằm bảo vệ sức mua, mở rộng việc làm và giữ hoạt động của doanh nghiệp. Ông Limanseto nói trong thông cáo: “Chúng tôi cam kết bảo đảm phục hồi kinh tế bao trùm bằng cách tăng cường bảo trợ xã hội, đồng thời thúc đẩy năng suất của khu vực kinh tế thực.”

Gạo: gần 1 triệu tấn cho ba tháng, nguồn gạo chưa được nêu

Chương trình gạo dành cho hộ thuộc nhóm thu nhập 1–4. Với 33.244.408 hộ, mỗi hộ 10 kg mỗi tháng trong ba tháng, tổng lượng tương đương khoảng 997 nghìn tấn. Bài của Antara không nêu số tấn này.

Đợt hỗ trợ tháng 7–9 có quy mô tương tự. Theo Antara Jawa Timur ngày 29/7, dẫn Cơ quan Lương thực Quốc gia, đợt đó là 997,2 nghìn tấn với ngân sách 17,52 nghìn tỷ rupiah, phân phối qua Perum Bulog từ lượng dự trữ gạo chính phủ 5,25 triệu tấn trong các kho của Bulog. Một đợt như vậy tương đương khoảng 19% lượng dự trữ đó.

Ngày 19/1, sau hội nghị công tác tại Batam, ông Andi Amran Sulaiman, Chủ tịch Cơ quan Lương thực Quốc gia kiêm Bộ trưởng Nông nghiệp Indonesia, nói như RRI đưa tin: “Không được nhập gạo; chúng ta đã tự cung tự cấp. Kho dự trữ của chúng ta dồi dào.” Theo Viet Nam News ngày 28/8, Indonesia không có kế hoạch nhập gạo năm nay vì sản xuất và dự trữ trong nước cao, khiến thị trường này gần như đóng cửa với gạo Việt Nam trong lúc này.

Từ các căn cứ trên, nếu đợt tháng 10–12 cũng đi qua Bulog thì gạo sẽ lấy từ kho trong nước chứ không mở thêm cửa nhập khẩu. Khoảng 2 giờ 45 sáng 6/10 (giờ Hà Nội), chúng tôi mở lại bài Antara ngày 5/10: bài không nói gạo của đợt này lấy từ kho nhà nước hay nhập khẩu, không nêu số tấn và không nêu ngày hiệu lực của việc kéo dài hỗ trợ VAT nhà ở.

Lao động: trợ cấp lương và giảm thuế cho nhóm thu nhập thấp

Theo Antara, trợ cấp lương (BSU) là 300.000 rupiah mỗi tháng trong ba tháng cho 13,3 triệu lao động, ngân sách 12 nghìn tỷ rupiah. Thuế thu nhập cá nhân điều 21 được giảm cho người có thu nhập dưới 10 triệu rupiah mỗi tháng, mở rộng sang mọi ngành, áp dụng cho 7,5 triệu lao động.

Sang 2027, chính phủ tiếp tục chương trình thực tập cho 150.000 người và đào tạo nghề cho 300.000 người.

Nhà ở: hỗ trợ VAT chỉ tính trên phần giá đến 2 tỷ rupiah

Cơ chế VAT do chính phủ chịu được kéo dài đến 2027 cho nhà trị giá đến 2 tỷ rupiah. Với nhà đến 5 tỷ rupiah, hỗ trợ áp dụng cho phần giá đến 2 tỷ rupiah.

Chính phủ cũng chuẩn bị gói vay thế chấp lãi 6% cho người có thu nhập cố định khoảng 17 triệu rupiah mỗi tháng mua nhà trị giá đến 500 triệu rupiah. Các biện pháp này có thể tác động tới cầu xây dựng và vật liệu, nhưng bài của Antara không nêu doanh nghiệp hay nhà cung cấp cụ thể nào.

Về nguồn lực, Bộ Tài chính đang xem xét khoản phân bổ ngân sách tạm thời khoảng 31 nghìn tỷ rupiah để các chương trình triển khai kịp thời và hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng 2027. Khoản này chưa phải số đã duyệt và không cộng với 17,5 nghìn tỷ rupiah của chương trình gạo.

Mốc kế tiếp là nguồn gạo của đợt tháng 10–12 và thời điểm hỗ trợ VAT nhà ở bắt đầu có hiệu lực, hai điểm Antara chưa nêu.

Nguồn tham khảo

• Antara
• Antara Jawa Timur
• RRI
• Viet Nam News

Xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ chín tháng đầu năm 2026 ước đạt gần 13,43 tỷ USD, tăng 7,3% so với cùng kỳ năm 2025, và một nửa kim ngạch (50,1%) đi vào thị trường Hoa Kỳ. Số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Báo Công Thương dẫn ngày 4/10.

Mức này đã bằng khoảng 78% kim ngạch cả năm 2025, khi ngành đạt khoảng 17,2 tỷ USD.

Trung Quốc tăng mạnh trong khi giá trị sang Mỹ giảm

Theo CafeF ngày 2/10, cũng dẫn Bộ Nông nghiệp và Môi trường, giá trị xuất khẩu sang Hoa Kỳ giảm 4,6%, sang Trung Quốc tăng 43,4% và sang Nhật Bản tăng 5,3%. Bài báo không ghi kỳ so sánh của ba mức này.

Về tỷ trọng, Trung Quốc chiếm 15% và Nhật Bản 12,5%. Hai thị trường cộng lại được 27,5%, bằng khoảng 55% quy mô riêng của thị trường Hoa Kỳ.

Quy tắc xuất xứ chung cho phép pha trộn nguyên liệu, nhưng hồ sơ phải làm từ đầu chuỗi

RCEP được ký ngày 15/11/2020 giữa 10 nước ASEAN và Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Australia, New Zealand, có hiệu lực từ 1/1/2022. Khối này chiếm khoảng 30% dân số, GDP và thương mại toàn cầu. Theo Báo Công Thương, bộ quy tắc xuất xứ chung giúp doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn nguyên liệu và tổ chức lại sản xuất. Việt Nam vừa là trung tâm chế biến gỗ xuất khẩu, vừa nhập đáng kể nguyên liệu, máy móc, phụ kiện và vật tư.

Ông Ngô Sỹ Hoài, Tổng Thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, nhìn nhận RCEP tạo khuôn khổ quy tắc xuất xứ tương đối thống nhất trong toàn khối. Doanh nghiệp có thể kết hợp nguyên liệu, linh kiện và các công đoạn sản xuất tại nhiều thành viên mà vẫn có khả năng đáp ứng điều kiện xuất xứ, tùy từng sản phẩm.

Theo ông Hoài, một nguyên nhân chính khiến ngành gỗ chưa tận dụng được ưu đãi là doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ, chưa quản trị tốt xuất xứ từ đầu chuỗi. Báo Công Thương viết rằng đến khi xuất hàng mới đi tìm hồ sơ C/O thì thường đã muộn. Ông Hoài nói với Báo Công Thương: “RCEP có quy định sản phẩm cụ thể ở cấp HS 6 số, đồng thời vẫn có các yêu cầu về chứng từ, vận chuyển trực tiếp và xác định chính xác nước xuất xứ trong những trường hợp có khác biệt thuế quan”.

Luật sư Nguyễn Thanh Hà, Chủ tịch Công ty Luật SB LAW, cũng nêu trong bài rằng RCEP đòi hỏi doanh nghiệp tái cấu trúc sản xuất, chuỗi cung ứng và quản trị. Theo ông, không ít doanh nghiệp vẫn giữ mô hình kinh doanh truyền thống, chưa sẵn sàng đầu tư hệ thống quản trị tuân thủ.

Ưu đãi thuế quan chưa kéo theo khách hàng

Ông Hoài nói với Báo Công Thương: “RCEP cho chúng ta thị trường, nhưng RCEP không tự tạo ra khách hàng. Muốn có khách hàng, doanh nghiệp Việt Nam phải hiểu thị trường, thiết kế sản phẩm cho thị trường cụ thể và chủ động tiếp cận hệ thống phân phối của thị trường đó”.

Ông cho rằng xúc tiến thương mại cần chọn lọc theo từng thị trường, tìm đối tác phân phối, kiến trúc sư, nhà thiết kế và chuỗi bán lẻ. Ở thị trường có tiềm năng, doanh nghiệp có thể tính đến showroom, kho hàng hoặc đại diện thương mại tại chỗ.

Con số về mức dùng ưu đãi RCEP của ngành gỗ vẫn chưa có

Báo Công Thương nhận định tỷ lệ tận dụng ưu đãi RCEP của các ngành hàng, trong đó có gỗ, còn khiêm tốn so với tiềm năng, nhưng bài không đưa con số. Rạng sáng 6/10 (giờ Hà Nội), chúng tôi mở lại bài trên cổng Bộ Công Thương và bài CafeF ngày 2/10. Cả hai không nêu số hồ sơ C/O RCEP cấp cho gỗ và sản phẩm gỗ, cũng không nêu tỷ lệ doanh nghiệp gỗ dùng ưu đãi này. Tìm thêm, chúng tôi cũng không thấy số riêng cho ngành gỗ.

Theo Kế hoạch mở cửa thị trường và xúc tiến thương mại giai đoạn cuối năm 2026 mà Báo Công Thương dẫn, Bộ Công Thương hướng tới tăng trưởng xuất khẩu hàng hóa khoảng 15–16% trong năm 2026. Kế hoạch tăng cường hướng dẫn doanh nghiệp dùng ưu đãi từ EVFTA, CPTPP, UKVFTA và RCEP, đồng thời nghiên cứu các thị trường mới ở Tây Á, Nam Á, châu Phi và Mỹ Latin. Với Hàn Quốc, định hướng gồm phục hồi xuất khẩu các ngành hàng như dệt may, gỗ, cà phê, sắt thép.

Với doanh nghiệp gỗ, phần việc làm được ngay nằm ở khâu mua nguyên liệu: lưu hồ sơ xuất xứ từ lúc nhập hàng để C/O không phải chạy theo lô hàng đã chuẩn bị xuất. Số liệu xuất khẩu tháng 10 sẽ là mốc kế tiếp để đối chiếu tỷ trọng của thị trường Hoa Kỳ.

Nguồn tham khảo

• Báo Công Thương (cổng Bộ Công Thương)
• CafeF

Grab và OpenAI đặt mục tiêu dạy kỹ năng AI cho 30.000 đối tác ở Đông Nam Á, còn Anthropic công bố mở văn phòng Singapore trong tháng 10. Hai động thái cùng cho thấy ChatGPT và Claude đang tới người dùng khu vực qua bên trung gian như nền tảng, đại lý và đầu mối khu vực, hơn là để từng doanh nghiệp tự tìm mua.

Chương trình của Grab mang tên GO Forward with AI, được OpenAI công bố trên trang của hãng ngày 23/9. Mục tiêu là 30.000 đối tác tài xế, giao hàng và thương nhân trong hai năm tới, quy ra khoảng 15.000 người mỗi năm. Lộ trình đi từ Singapore sang Thái Lan, Indonesia và Philippines vào cuối năm nay, tiếp theo là Malaysia và Việt Nam năm 2027.

Đặt các thông cáo từ tháng 2 đến tháng 9 cạnh nhau, mỗi kênh nhắm một nhóm người dùng riêng. Tài xế và tiểu thương đi qua Grab, người bán trực tuyến đi qua Shopee, doanh nghiệp cần triển khai bài bản đi qua đại lý và nền tảng điện toán đám mây.

Bảy kênh đưa ChatGPT và Claude tới người dùng ASEAN (cập nhật đến 5/10/2026). Nguồn: OpenAI, The Asian Banker, VietnamPlus, Sea Limited, The Business Manual, The Edge Singapore, AWS, eCloudvalley

Nền tảng gọi xe đứng ra dạy đối tác dùng AI

Ở cấp lớp học, hình thức là workshop trực tiếp kéo dài nửa ngày, dựa trên giáo trình OpenAI Academy và điều chỉnh theo nhu cầu từng nước. OpenAI đồng thời đào tạo giảng viên của GrabAcademy để chương trình tới được nhiều người hơn. Học viên thử ChatGPT Work cho những việc lớn hơn một câu hỏi đơn lẻ: biến dữ liệu bán hàng thành bảng theo dõi, dựng một website đơn giản hay lập kế hoạch mở rộng, rồi tự xem lại kết quả trước khi ra quyết định.

Theo thông cáo của Grab đăng trên The Asian Banker ngày 24/9, mọi học viên được dùng miễn phí ChatGPT Plus trong ba tháng. Đây không phải lần đầu mô hình của OpenAI có mặt trong ứng dụng Grab. Theo trang OpenAI, hai công ty hợp tác từ năm 2024 trên Driver AI Assistant, trợ lý giúp tài xế tìm nhu cầu chuyến và trả lời câu hỏi hằng ngày; theo số công ty công bố, trợ lý này đã tới gần 500.000 tài xế.

Lý do khâu đào tạo được đặt lên trước nằm trong khảo sát của chính Grab tại Singapore. Theo thông cáo ngày 24/9, chỉ 50% đối tác tài xế và giao hàng ở Singapore đang dùng công cụ AI, còn trong số chưa dùng, 87% sẵn sàng thử.

Nhóm thương nhân cho thấy khoảng trống rõ hơn. Cũng theo khảo sát của Grab ở Singapore, chỉ 33% đối tác thương nhân đang dùng AI trong công việc và chỉ 25% nói nhân viên của họ dùng AI hiệu quả. Khoảng cách giữa sẵn sàng thử và dùng được việc có thể là chỗ một workshop nửa ngày nhắm vào.

Ong Chin Yin, Giám đốc Năng lực Tổ chức của Grab, nói trong công bố chương trình trên trang OpenAI ngày 23/9: “Đối tác của chúng tôi hào hứng với AI, nhưng nhiều người đang tìm hướng dẫn thực tế để áp dụng nó cho đúng với công việc, việc kinh doanh và mong muốn của họ.”

Người bán Shopee và lập trình viên Việt Nam có mốc riêng

Kênh thứ hai đi qua sàn thương mại điện tử. Theo thông cáo của Sea Limited ngày 22/6/2026, ứng dụng Shopee có trong ChatGPT cho người dùng ở Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam. Hợp tác giữa Sea và OpenAI cũng đưa ChatGPT for Business vào hệ sinh thái người bán Shopee để tạo danh sách sản phẩm, viết nội dung tiếp thị, cải thiện chăm sóc khách hàng và tự động hóa vận hành.

Người bán đủ điều kiện được dùng thử ChatGPT for Business, kèm tài liệu nhập môn, chương trình đào tạo và hướng dẫn. Thông cáo tháng 6 không nêu cụ thể nước nào có chương trình dùng thử, nên người bán Việt Nam có thuộc diện này hay không phải đợi Shopee thông báo.

Với lập trình viên, mốc gần nhất nằm ở TP.HCM. Theo VietnamPlus ngày 11/9, OpenAI và Sea Limited công bố tổ chức Sea x OpenAI Codex Hackathon tại Việt Nam ngày 31/10. Các đội từ 3 đến 4 thành viên phát triển dự án ứng dụng AI cho nhu cầu thực tế của doanh nghiệp và cộng đồng. Đăng ký đã đóng lúc 23 giờ 59 ngày 26/9.

Đội thắng có thể nhận tới 30.000 USD tín dụng API của OpenAI, còn thành viên 5 đội đứng đầu có gói ChatGPT Pro. Giám khảo gồm ông Son Lê, Đại sứ OpenAI Codex tại Việt Nam, và ông Kyle Trần, Giám đốc Sản phẩm Shopee Việt Nam. Ông David Chen, Đồng sáng lập Sea kiêm Giám đốc Sản phẩm Shopee, khi công bố sự kiện đã nhắc tới hệ sinh thái công nghệ năng động của Việt Nam.

So với chặng mở màn, chặng Việt Nam diễn ra 147 ngày sau. Chặng đầu chuỗi hackathon được tổ chức ở Singapore ngày 6/6, với hơn 1.200 hồ sơ và 40 đội vào vòng trình diễn. Sau TP.HCM, chuỗi sự kiện dự kiến tới Indonesia, Malaysia và Thái Lan.

Philippines có một đại lý được OpenAI công nhận

Ở phân khúc doanh nghiệp, OpenAI đi qua mạng lưới đối tác bán và triển khai. Theo The Business Manual ngày 20/8, Thinking Machines Data Science được công nhận là một trong 30 Đối tác Nâng cao của OpenAI, tầng trung đến cao dành cho đơn vị đã chứng minh năng lực bán và triển khai giải pháp của hãng. Tính đến tháng 8, đây là tổ chức Philippines duy nhất được OpenAI công nhận để bán giải pháp AI doanh nghiệp, và hai bên mở rộng sang ChatGPT Business cùng ChatGPT Edu.

Theo Newsbytes ngày 16/8, Thinking Machines thành lập năm 2015, có hơn 150 nhà khoa học dữ liệu và kỹ sư, hoạt động ở Philippines, Singapore và Thái Lan. Với một doanh nghiệp, mua qua đại lý nghĩa là làm việc với một bên đã được hãng công nhận năng lực bán và triển khai.

Ông Mark Jeffrey, Giám đốc quan hệ đối tác Đông Nam Á và Đài Loan của OpenAI, nói tại buổi họp báo ngày 14/8, theo The Business Manual: “Chúng tôi thấy tiềm năng rất lớn để AI củng cố giáo dục, thay đổi trải nghiệm khách hàng, trang bị kỹ năng mới cho nhiều người lao động hơn và tạo cơ hội cho doanh nhân địa phương.”

Anthropic có văn phòng mới và hai kênh từ tháng 2

Theo The Edge Singapore và Fortune ngày 16/9, Anthropic sẽ mở văn phòng Singapore vào tháng 10. Đây là văn phòng thứ năm của công ty ở châu Á – Thái Bình Dương sau Tokyo, Bengaluru, Seoul và Sydney, và theo Fortune là văn phòng đầu tiên ở Đông Nam Á. Ông Dale Finlay là tổng giám đốc ASEAN của Anthropic, đặt tại Singapore, làm việc với khách hàng và đối tác khắp khu vực.

Theo Anthropic, nhu cầu ở Singapore đặc biệt mạnh ở dịch vụ tài chính, khu vực chính phủ và các ngành chịu quản lý. Công ty đang tuyển nhiều vị trí ở Singapore nhưng không công bố số nhân sự dự kiến, theo The Edge Singapore.

Ông Finlay nói trong thông cáo ngày 16/9, được The Edge Singapore dẫn lại: “Làm việc với khách hàng khắp Đông Nam Á, tôi thấy tham vọng không phải là rào cản với việc ứng dụng AI, niềm tin mới là rào cản. Khi đã có niềm tin, việc thực sự là đưa AI vào cách doanh nghiệp vận hành hằng ngày.”

Các nguồn chúng tôi mở được về kênh của Anthropic ở ASEAN ít hơn phía OpenAI, và ngoài văn phòng mới, hai kênh còn lại đều có từ tháng 2. Kênh thứ nhất là Amazon Bedrock. Theo blog chính thức của AWS ngày 24/2/2026, tổ chức ở Thái Lan, Malaysia, Singapore và Indonesia dùng được các mô hình Claude Opus, Sonnet và Haiku qua suy luận liên vùng toàn cầu, gọi từ vùng Singapore hoặc Jakarta.

Bộ phận mua sắm công nghệ cần đọc kỹ điều kiện đi kèm. Phần xử lý suy luận có thể diễn ra ở vùng khác, còn dữ liệu lưu trữ như nhật ký, cơ sở tri thức và cấu hình ở lại vùng nguồn. Doanh nghiệp phải cấu hình lại quyền truy cập IAM để cho phép định tuyến liên vùng.

Kênh thứ hai là đại lý. Theo thông cáo của eCloudvalley ngày 3/2/2026, công ty này được Anthropic ủy quyền chính thức, là đối tác AWS có thể bán lại các mô hình Claude trên Amazon Bedrock cho khách hàng doanh nghiệp ở Singapore, Malaysia, Philippines, Indonesia, Việt Nam và Thái Lan, kèm dịch vụ tư vấn và triển khai.

Việt Nam có tên trên nhiều kênh, với mốc khác nhau

Với doanh nghiệp và người bán ở Việt Nam, bức tranh không đồng đều giữa các kênh. Ứng dụng Shopee trong ChatGPT đã có cho người dùng Việt Nam từ tháng 6, và Việt Nam có trong danh sách thị trường mà eCloudvalley được bán lại Claude qua Bedrock. Bài blog của AWS về suy luận liên vùng nêu bốn nước ASEAN, trong đó không có Việt Nam.

Trang tin của Anthropic, khi chúng tôi mở sáng 5/10, có bài mới nhất đề ngày 2/10 và chưa có thông báo khai trương văn phòng Singapore. Cùng buổi sáng, trang OpenAI về chương trình với Grab vẫn chỉ ghi ba nước kế tiếp có khóa học vào cuối năm nay, không kèm ngày workshop cụ thể.

Mốc tiếp theo là hackathon ngày 31/10 ở TP.HCM, cùng tháng văn phòng Singapore của Anthropic dự kiến khai trương; với tài xế và thương nhân Grab ở Việt Nam, lịch học đã được hẹn vào năm 2027.

Nguồn tham khảo

• OpenAI
• The Asian Banker
• VietnamPlus
• Sea Limited
• The Business Manual
• Newsbytes
• The Edge Singapore
• Fortune
• AWS
• eCloudvalley
• Anthropic

Sau tám tháng năm 2026, kim ngạch hai chiều Việt Nam-Malaysia đạt 15,28 tỷ USD, tăng 43,4% và đã tiệm cận mức 16,33 tỷ USD của cả năm 2025. Số liệu do Thương vụ Việt Nam tại Malaysia công bố, dẫn Cục Hải quan, được Báo Tin tức của TTXVN đưa tin tối 1/10.

Quy đổi ra, sau tám tháng kim ngạch đã bằng khoảng 93,6% cả năm trước. Phần tăng thêm tính bằng tiền nằm nhiều ở chiều nhập về Việt Nam, và trong chiều này, nhiên liệu cùng máy móc là hai nhóm tăng nhanh.

Việt Nam nhập siêu 5,25 tỷ USD từ Malaysia

Theo số liệu Cục Hải quan mà Thương vụ dẫn, tám tháng Việt Nam nhập từ Malaysia 10,26 tỷ USD, tăng 42,3%, và xuất sang thị trường này 5,01 tỷ USD, tăng 45,8%. Nhập siêu vì vậy lên 5,25 tỷ USD, tăng 39,1%.

Khoản nhập siêu tương đương 104,6% giá trị xuất khẩu. Nói cách khác, cứ mỗi đồng hàng bán sang Malaysia, Việt Nam mua về hơn hai đồng.

Xăng dầu từ Malaysia tăng 118,7%, nhanh hơn mức chung cả nước

Trong hàng nhập từ Malaysia, nguyên, nhiên liệu chiếm tỷ trọng lớn nhất. Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện vẫn dẫn đầu với 37,2%. Đứng thứ hai là xăng dầu các loại, chiếm 16% và tăng 118,7%.

Quy đổi ra, xăng dầu nhập từ Malaysia tám tháng vào khoảng 1,64 tỷ USD. Cùng kỳ, cả nước nhập gần 8,36 tỷ USD xăng dầu, nên Malaysia cung cấp khoảng một phần năm trị giá nhiên liệu nhập về.

Theo VietNamNet dẫn Cục Hải quan, lượng xăng dầu cả nước nhập tám tháng xấp xỉ 7,7 triệu tấn, tăng 12%, trong khi trị giá tăng 78,2%. Khoảng cách giữa lượng và trị giá cho thấy phần lớn mức tăng của cả nước đến từ giá. Trị giá từ Malaysia còn tăng nhanh hơn, và nếu lượng nhập từ nước này đi theo xu hướng chung thì giá cũng là phần chính của đà tăng.

Con số tám tháng đã vượt xa cả năm trước. Theo Tin nhanh Chứng khoán dẫn Cục Hải quan, cả năm 2025 Việt Nam nhập khoảng 6,81 tỷ USD xăng dầu.

Dòng nhiên liệu đi qua ba khâu: nhà máy lọc dầu và nhà xuất khẩu ở Malaysia, doanh nghiệp đầu mối nhập xăng dầu tại Việt Nam, rồi tới doanh nghiệp vận tải và nhà máy dùng nhiên liệu. Khi trị giá nhập tăng chủ yếu do giá, doanh nghiệp đầu mối là bên trả khoản chi phí nhập này trước; phần đó có đi tiếp xuống doanh nghiệp vận tải và sản xuất hay không, các số liệu trên chưa cho biết.

Máy móc từ Malaysia tăng 72,4%

Nhóm máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng chiếm 10,3% hàng nhập từ Malaysia, tăng 72,4%. Đây là nhóm tư liệu sản xuất, khác với nhiên liệu đi qua kênh phân phối xăng dầu.

Một số nhóm nhập giảm, theo VietnamPlus: kính và sản phẩm thủy tinh giảm 56,7%, khí đốt hóa lỏng giảm 13,1%, chất dẻo nguyên liệu giảm 11,8%.

Ở chiều xuất, máy móc, thiết bị Việt Nam bán sang Malaysia tăng 58,4%, sản phẩm hóa chất tăng 94,2%.

Chiều ngược lại cũng có nhóm giảm: phương tiện vận tải và phụ tùng giảm 23,1%, cà phê giảm 25,8%, gạo giảm 8,2%, theo VietnamPlus.

Lượng và loại nhiên liệu từ Malaysia vẫn để ngỏ

Khoảng 2 giờ 50 sáng 5/10 (giờ Hà Nội), chúng tôi đọc lại bài của Báo Tin tức và VietnamPlus về số liệu Thương vụ. Hai bài nêu tỷ trọng và mức tăng trị giá của xăng dầu nhập từ Malaysia, không nêu lượng tấn và không tách xăng, dầu diesel hay nhiên liệu bay.

Ông Phùng Văn Thành, Tham tán thương mại Việt Nam tại Malaysia, dự báo với đà này kim ngạch song phương năm 2026 sẽ lần đầu vượt mốc 18 tỷ USD. Mốc kế tiếp là số liệu Hải quan tháng 9 theo từng thị trường, khi phần xăng dầu và máy móc từ Malaysia sẽ cho thấy đà tăng có tiếp tục đưa kim ngạch tới gần mốc này hay không.

Nguồn tham khảo

• Báo Tin tức
• VietnamPlus
• VietNamNet
• Tin nhanh Chứng khoán

Theo Chỉ thị 10/CT-TTg, hộ gia đình, công sở và cơ sở sản xuất được khuyến khích lắp điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, kết hợp pin lưu trữ. Phần hỗ trợ riêng cho hộ gia đình do hội đồng nhân dân tỉnh ban hành, và tại họp báo Chính phủ ngày 3/10, Thứ trưởng Bộ Công Thương cho biết khoảng 13 tỉnh đã có chính sách này.

Chỉ thị do Thủ tướng ban hành ngày 30/3/2026, về tăng cường tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà. Văn bản đặt mục tiêu mỗi năm có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà tự dùng, hoặc tổng công suất phát triển đạt 20% công suất trong kế hoạch 2026-2030 của các tỉnh.

Thứ tự ưu tiên được nêu rõ: công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hộ gia đình. Chỉ thị khuyến khích đi kèm hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) để giảm phụ tải giờ cao điểm.

Nhà xưởng đã có khung tự dùng và chỉ tiêu tiết kiệm

Với doanh nghiệp, cơ sở sử dụng năng lượng có điện năng tiêu thụ từ 500 nghìn kWh/năm trở lên phải tiết kiệm ít nhất 3% điện năng trên một đơn vị sản phẩm, hoặc ít nhất 3% tổng điện năng trong năm. Mục tiêu chung năm nay là tiết kiệm tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ cả nước.

Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước được giao chủ trì giải pháp về ngân sách, tín dụng xanh và tín dụng ưu đãi cho hộ gia đình và doanh nghiệp lắp điện mặt trời mái nhà và BESS. Gói hỗ trợ của hội đồng nhân dân tỉnh nhắm vào hộ gia đình, nên nhà xưởng có thể tính chuyện lắp đặt theo khung tự sản xuất, tự tiêu thụ đã có mà không phụ thuộc vào danh sách tỉnh.

Nhu cầu điện tăng khoảng 10% mỗi năm, nguồn và lưới cần nhiều năm

Tại họp báo, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài nói nhu cầu điện hằng năm tăng khoảng 10%, trong khi các dự án nguồn và lưới điện cần nhiều thời gian triển khai. Theo VnExpress, điện mặt trời mái nhà lắp nhanh, không cần thu hồi, giải phóng mặt bằng và giảm áp lực lên hệ thống truyền tải.

Ông Hoài nói tại họp báo, theo Báo Công Thương: “Điện mặt trời mái nhà có rất nhiều ưu thế. Thứ nhất là thời gian thi công rất ngắn; thứ hai là đáp ứng nhu cầu tại chỗ; và thứ ba là giảm áp lực đầu tư, xây dựng hệ thống truyền tải”.

Theo thống kê của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) được ông Hoài nêu, công suất điện mặt trời mái nhà trên cả nước hiện đạt khoảng 11.000 MWp. Bộ Công Thương đã giao chỉ tiêu điện mặt trời mái nhà đến từng tỉnh trong Quy hoạch điện VIII.

Khâu chịu tác động trải dọc chuỗi: nhà cung cấp tấm pin, biến tần và pin lưu trữ, tới nhà thầu lắp đặt, rồi hộ gia đình, công sở, nhà xưởng, cuối cùng là lưới điện địa phương. Điện sinh ra trên mái được dùng ngay tại chỗ, bớt phần phải tải qua các tuyến truyền tải đường dài. Ở tỉnh đã có chính sách hỗ trợ, nhà thầu lắp đặt có thể có thêm việc từ hộ gia đình, nếu mức hỗ trợ đủ để hộ quyết định lắp.

Khoảng 13 tỉnh ban hành, mốc tháng 5 đã qua

Chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp điện mặt trời mái nhà và hệ thống lưu trữ thuộc thẩm quyền hội đồng nhân dân tỉnh theo khoản 2 Điều 22 Luật Điện lực 2024. Chỉ thị 10 giao ủy ban nhân dân tỉnh báo cáo hội đồng nhân dân ban hành, hoàn thành trong tháng 5/2026.

Ông Hoài nói tại họp báo, theo Tạp chí Công Thương: “Hiện nay mới chỉ có khoảng 13 tỉnh ban hành chính sách này. Trong thời gian sắp tới, chúng tôi sẽ tiếp tục đôn đốc các tỉnh, căn cứ điều kiện ngân sách của địa phương, ban hành các chính sách để hỗ trợ phát triển điện mặt trời mái nhà”.

Cả nước có 34 tỉnh, thành, nghĩa là còn khoảng 21 địa phương chưa ban hành, khi mốc tháng 5 trong Chỉ thị đã qua khoảng bốn tháng. Các bản tường thuật họp báo ghi số tỉnh không giống nhau; con số khoảng 13 tỉnh ở đây theo lời ông Hoài do Tạp chí Công Thương đưa.

Hai tuần trước đó, ngày 18/9, Bộ Công Thương cho biết 2/34 tỉnh là Bắc Ninh và Lai Châu hoàn thành nhiệm vụ xây dựng, trình ban hành chính sách hỗ trợ hộ gia đình, và 2/17 bộ, cơ quan ngang bộ ban hành kế hoạch thực hiện Chỉ thị 10. Đó là cách đếm theo nhiệm vụ hoàn thành, khác với con số ban hành ông Hoài nêu ngày 3/10.

Khoảng 2 giờ 40 sáng 5/10 (giờ Hà Nội), chúng tôi đọc lại các bài về họp báo của Tạp chí Công Thương, Báo Công Thương, VnExpress và VietnamPlus: không bài nào nêu tên khoảng 13 tỉnh đã ban hành chính sách hay mức hỗ trợ cụ thể cho mỗi hộ. Hộ gia đình ở các địa phương còn lại vẫn có thể lắp theo khung tự sản xuất, tự tiêu thụ, còn phần hỗ trợ của tỉnh phụ thuộc vào chính sách của hội đồng nhân dân tỉnh nơi mình sống.

Luật Điện lực sửa đổi sẽ trình Quốc hội tháng 10

Ông Hoài cũng nói việc triển khai Quy hoạch điện VIII thời gian qua còn tương đối chậm, một số nguồn điện khó thực hiện đúng tiến độ trước năm 2030. Bộ Công Thương sẽ trình Chính phủ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực để trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10.

Mốc tiến độ kế tiếp là quý IV năm nay, khi Bộ Công Thương báo cáo Thủ tướng kết quả thực hiện Chỉ thị 10. Mỗi chính sách hỗ trợ được ban hành thêm ở cấp tỉnh có thể mở đường cho hộ gia đình địa phương đó lắp điện mái nhà, góp phần vào nguồn điện dùng tại chỗ trong lúc các dự án nguồn và lưới lớn còn đang triển khai.

Nguồn tham khảo

• Tạp chí Công Thương
• Bộ Công Thương
• Báo Công Thương
• VnExpress
• Nhân Dân
• VietnamPlus

Chín tháng năm 2026, nhà đầu tư nước ngoài đã giải ngân ước 21,07 tỷ USD vào Việt Nam, tăng 12,1% và là mức cao nhất của chín tháng trong 5 năm qua, phần lớn đổ vào nhà máy chế biến, chế tạo. Số liệu được Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố tại cuộc họp báo sáng 3/10.

Dòng tiền đã chi ra tập trung rõ vào sản xuất. Công nghiệp chế biến, chế tạo nhận 17,40 tỷ USD, chiếm 82,6% vốn thực hiện; kinh doanh bất động sản đứng thứ hai với 1,59 tỷ USD; sản xuất, phân phối điện, khí đốt, nước đạt 723,4 triệu USD.

So với cùng kỳ năm 2025, khi vốn thực hiện vào khoảng 18,8 tỷ USD, năm nay vốn thực hiện nhiều hơn khoảng 2,3 tỷ USD. Đây là tiền đã thực sự chi ra cho dự án, khác với con số cam kết trên giấy phép.

Vốn đăng ký tăng nhanh hơn nhiều so với vốn giải ngân

Tính đến 30/9, tổng vốn FDI đăng ký đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4% so với cùng kỳ, theo báo cáo của Cục Đầu tư nước ngoài, Bộ Tài chính được Cục Thống kê tổng hợp. Tốc độ này vượt xa mức tăng 12,1% của vốn thực hiện. Hai con số đo hai dòng tiền khác nhau, vì vốn thực hiện năm nay còn gồm tiền của các dự án được cấp phép từ những năm trước.

Phần lớn nhất là vốn cấp mới: 3.108 dự án với 29,24 tỷ USD. Số dự án tăng 6,2%, còn số vốn gấp 2,4 lần cùng kỳ. Số dự án chỉ nhích nhẹ trong khi vốn tăng mạnh, tức quy mô bình quân của mỗi dự án mới lớn hơn hẳn năm trước.

Phần thứ hai đến từ các dự án đã được cấp phép từ những năm trước. Có 948 lượt dự án điều chỉnh tăng vốn, thêm 14,15 tỷ USD, tăng 25,1%.

Phần thứ ba là 2.335 lượt góp vốn, mua cổ phần, trị giá 6,97 tỷ USD, tăng 44%. Đây là phần cần tách kỹ nhất.

Trong khoản này, 725 lượt làm tăng vốn điều lệ doanh nghiệp, trị giá 2,64 tỷ USD. 1.610 lượt còn lại là nhà đầu tư nước ngoài mua lại cổ phần trong nước mà không làm tăng vốn điều lệ, trị giá 4,33 tỷ USD.

Khoản mua lại cổ phần này tương đương khoảng 8,6% tổng vốn đăng ký. Khoản này chuyển quyền sở hữu cổ phần, không bổ sung vốn cho doanh nghiệp, nên không trực tiếp tạo thêm nhà xưởng hay dây chuyền.

Chế tạo chiếm một nửa vốn đăng ký nhưng hơn bốn phần năm vốn giải ngân

Xét riêng vốn cấp mới, chế biến, chế tạo nhận 13,38 tỷ USD, chiếm 45,8%. Vận tải kho bãi đứng sau với 5,14 tỷ USD.

Tính cả vốn cấp mới và vốn điều chỉnh, chế biến, chế tạo đạt 21,82 tỷ USD, chiếm 50,3%, còn sản xuất kinh doanh bất động sản đạt 6,94 tỷ USD. Trong khi đó, ngành chế tạo giữ tới 82,6% vốn thực hiện. Tiền đã giải ngân vẫn chủ yếu đi vào nhà máy, còn phần đăng ký mới trải rộng hơn sang kho bãi và bất động sản.

Trong 79 quốc gia và vùng lãnh thổ có dự án cấp mới, Singapore dẫn đầu với 9,26 tỷ USD, chiếm 31,7% vốn cấp mới. Hàn Quốc theo sau với 5,70 tỷ USD.

Tiếp theo là Luxembourg với 4,99 tỷ USD, Hồng Công (Trung Quốc) 3,01 tỷ USD, Trung Quốc 2,27 tỷ USD và Nhật Bản 1,56 tỷ USD. Đó là vốn cam kết cho dự án mới của từng nước.

Máy móc nhập về, hàng xuất đi qua cùng một khu vực

Cũng trong báo cáo quý III, nhập khẩu hàng hóa của khu vực có vốn đầu tư nước ngoài chín tháng đạt 335,55 tỷ USD, tăng 42,0%, trong khi khu vực trong nước tăng 23,5%.

Nhóm máy móc thiết bị, dụng cụ phụ tùng chiếm 58,3% kim ngạch nhập khẩu cả nước. Ở đầu ra, xuất khẩu của khu vực FDI, kể cả dầu thô, đạt 350,41 tỷ USD, bằng 80,7% tổng xuất khẩu.

Chuỗi đi theo một trình tự: nhà đầu tư rót vốn vào dự án mới hoặc tăng vốn, dự án dựng nhà xưởng và nhập máy móc, linh kiện, rồi nhà máy lắp ráp hàng xuất khẩu. Báo cáo không tách phần máy móc nhập cho dự án mới, nên đà tăng nhập khẩu và đà tăng vốn chỉ đặt cạnh nhau.

Trong phần định hướng tại họp báo, Cục Thống kê nêu giải pháp thu hút có chọn lọc các dự án đầu tư, ưu tiên công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, đồng thời nâng cao liên kết giữa khu vực đầu tư nước ngoài với doanh nghiệp trong nước. Khi khu vực này nắm phần lớn kim ngạch xuất khẩu, mỗi bước liên kết như vậy có thể mở thêm chỗ cho nhà cung cấp trong nước ở khâu linh kiện, vật tư và dịch vụ cho nhà máy.

Vốn thực hiện mới chỉ được tách theo ngành

Khoảng 2 giờ 10 sáng 5/10 (giờ Hà Nội), chúng tôi mở báo cáo quý III của Cục Thống kê cùng bài của Báo Tin tức và VOV. Vốn thực hiện chỉ được tách theo ngành; các trang này không tách theo nước đầu tư, theo địa phương hay theo khu công nghiệp, và không nêu bao nhiêu dự án mới nằm trong khu công nghiệp.

Mốc kế tiếp là báo cáo quý IV. Khi phần vốn cấp mới gấp 2,4 lần cùng kỳ bắt đầu chuyển thành móng, khung và dây chuyền, con số vốn thực hiện sẽ cho thấy tốc độ giải ngân có bắt kịp nhịp đăng ký hay không.

Nguồn tham khảo

• Cục Thống kê
• Cục Thống kê, họp báo quý III
• Báo Tin tức
• VOV

Lũ ở Thái Lan từ 24 đến 30/9 gây thiệt hại ước 69,103 tỷ baht cho chuỗi nông nghiệp, tương đương khoảng 0,36% GDP, theo The Nation. Nông dân gánh nhiều nhất với 25,865 tỷ baht, theo ước tính của Khoa Kinh tế Đại học Rangsit.

The Nation đăng ước tính này ngày 2/10/2026 cho 31 tỉnh và Bangkok. Đây là con số của khoa kinh tế một trường đại học, không phải số liệu chính thức của cơ quan nhà nước Thái Lan. Theo The Nation, miền Trung chịu thiệt hại nặng nhất, 31,522 tỷ baht, khoảng 45,6% tổng.

Nông dân và khâu chế biến chiếm gần 64% thiệt hại

Theo The Nation, thiệt hại của nông dân do cây trồng, sản lượng và vật nuôi bị hỏng, chiếm khoảng 37% tổng. Khâu chế biến ước 18,307 tỷ baht, khoảng 27%, vì thiếu nguyên liệu khiến nhà máy xay xát gạo, nhà máy tinh bột sắn và nhà máy thức ăn chăn nuôi, ở một số nơi, phải gián đoạn sản xuất. Hai nhóm cộng lại gần 64%.

Người tiêu dùng chịu thêm ước 13,402 tỷ baht chi phí sinh hoạt do thiếu hụt nông sản và thực phẩm, khoảng 19%. Các nhóm này không cộng thành 69,103 tỷ baht, vì tổng còn gồm những khoản khác như nhà hàng, bán lẻ và vận tải.

Gạo và sắn chiếm khoảng 82% thiệt hại xuất khẩu

Thiệt hại xuất khẩu nông sản ước 5,483 tỷ baht, khoảng 8% tổng, trong đó gạo khoảng 2,36 tỷ và sắn khoảng 2,14 tỷ baht, cộng lại 4,50 tỷ baht. Theo The Nation, một phần khoản này do lũ làm chậm giao hàng, nên chưa thể coi là đơn hàng hay doanh thu đã mất.

Theo The Nation, Phó Giáo sư Aat Pisanwanich, kinh tế gia Khoa Kinh tế Đại học Rangsit, ước tính lũ làm tăng trưởng quý III giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm. Gián đoạn dự kiến rõ nhất trong tháng 10 và có thể kéo dài khoảng một tháng. Ông vẫn dự kiến xuất khẩu cả năm của Thái Lan tăng hai chữ số, sơ bộ 10–15%.

Giá chào gạo 5% tấm của Thái Lan giảm nhẹ trong tuần

Ngày 4/10, chúng tôi mở các bảng giá gạo xuất khẩu do Hiệp hội Lương thực Việt Nam đăng, nguồn Oryza, giá FOB tính bằng USD một tấn. Gạo 5% tấm của Thái Lan là 466–470 ngày 24/9 và 455–459 ngày 1/10, giảm đều qua năm ngày giá. Gạo 5% tấm của Việt Nam đứng ở 420–424 trong cả năm ngày.

Theo trung điểm, chúng tôi tính ra giá chào của Thái Lan giảm khoảng 11 USD một tấn (2,4%), chênh lệch với gạo Việt Nam thu hẹp từ khoảng 46 xuống khoảng 35 USD một tấn. Các bảng giá này không nêu nguyên nhân thay đổi.

Theo VietnamPlus (TTXVN), Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương Thái Lan Chayawadee Chai-anant cho biết dịch vụ, bán lẻ, bán buôn và xây dựng bị ảnh hưởng, sản xuất công nghiệp chưa bị tác động trên diện rộng. Cơ quan khí tượng cảnh báo mưa lớn có thể tiếp tục từ 5 đến 8/10.

Khoảng 3 giờ sáng 4/10/2026 (giờ Hà Nội), chúng tôi mở lại bài của The Nation, bài của VietnamPlus và các bảng giá của Hiệp hội. Cả ba chưa có số liệu thiệt hại chính thức của bộ ngành Thái Lan, chưa có giá tinh bột sắn sau lũ và không nêu đơn hàng nào của doanh nghiệp Việt Nam bị ảnh hưởng. Giá chào gạo 5% tấm các tuần tới và số liệu xuất khẩu gạo, sắn của Thái Lan là hai số của kỳ sau.

Nguồn tham khảo

• The Nation
• Hiệp hội Lương thực Việt Nam
• VietnamPlus

Chuỗi nhà máy chế biến gạo công suất 500.000 tấn mỗi năm và Trung tâm cung ứng nhiên liệu sinh khối ở Cần Thơ đã khởi công, để trấu sau xay xát có đầu ra là nhà máy điện. Chiều 3/10/2026, Công ty Cổ phần Green CT làm lễ khởi công; trấu thu hồi sẽ cấp cho Nhà máy điện sinh khối Hậu Giang do Tập đoàn Erex (Nhật Bản) đầu tư.

Đây là một trong 5 chuỗi nhà máy chế biến gạo kết hợp trung tâm cung ứng nhiên liệu sinh khối mà Green CT đầu tư ở Đồng bằng sông Cửu Long, theo VietnamPlus và Vietnam News. Sau Cần Thơ, doanh nghiệp dự kiến nhân rộng ở An Giang và Vĩnh Long.

Hạt lúa đi qua bốn khâu: lúa, gạo, trấu, điện

Ông Nguyễn Minh Tuấn, Tổng Giám đốc Green CT, phát biểu tại lễ khởi công (VietnamPlus dẫn): “Từ một hạt lúa, giá trị được nối dài theo chuỗi: lúa-gạo-phụ phẩm-năng lượng. Việc tận dụng trấu giúp doanh nghiệp đóng góp vào mục tiêu giảm phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) của Chính phủ, đồng thời tăng thu nhập cho nông dân và thúc đẩy kinh tế địa phương”. Thu nhập nông dân tăng là mục tiêu doanh nghiệp nêu, chưa phải kết quả đã đo.

Về phía người mua, ông Tomoki Kakuta, Giám đốc điều hành cấp cao Erex, cho biết Nhà máy điện sinh khối Hậu Giang tiêu thụ hơn 100.000 tấn trấu mỗi năm và cấp điện cho khoảng 50.000 hộ gia đình. Theo ông, đây là dự án điện sinh khối thương mại đầu tiên ở Việt Nam phát điện trực tiếp phục vụ đời sống. Erex có kế hoạch đầu tư 18 nhà máy điện sinh khối ở Việt Nam.

Một nhà máy chạy đủ công suất có thể cho khoảng 91.250 tấn trấu mỗi năm

Theo Báo Cần Thơ, một nhà máy trong chuỗi có công suất 750 tấn gạo thành phẩm mỗi ngày đêm, lượng trấu tương ứng khoảng 250 tấn khi vận hành đủ công suất. Quy đổi ra, cứ khoảng 3 tấn gạo thành phẩm có khoảng 1 tấn trấu.

Nếu chạy đủ công suất 365 ngày, 250 tấn mỗi ngày tương ứng khoảng 91.250 tấn trấu mỗi năm, bằng khoảng 91% mức hơn 100.000 tấn mỗi năm của nhà máy điện Hậu Giang. Đây là phép quy đổi theo giả định chạy đủ công suất, các nguồn không nói trấu của nhà máy này đi hết sang Hậu Giang.

Vùng nguyên liệu gồm 20 hợp tác xã ở bốn địa phương

Green CT liên kết với 20 hợp tác xã ở Cần Thơ, Vĩnh Long, An Giang và Cà Mau, tham gia Đề án phát triển 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp. Theo VietnamPlus và Vietnam News, Đồng bằng sông Cửu Long có khoảng 3,6 triệu ha gieo trồng, sản lượng hơn 24 triệu tấn lúa mỗi năm.

Ông Lê Công Lý, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Cần Thơ, đề nghị nhà đầu tư và đối tác thi công đúng tiến độ, xây dựng vùng nguyên liệu minh bạch gắn lợi ích thực chất với hợp tác xã và nông dân, tổ chức đồng bộ chuỗi cung ứng sinh khối để bảo đảm nhiên liệu ổn định quanh năm cho nhà máy điện. Sở Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ kết nối vùng nguyên liệu, Sở Công Thương kết nối nhu cầu nhiên liệu.

Khoảng 3 giờ sáng 4/10/2026 (giờ Hà Nội), chúng tôi mở lại ba bài về lễ khởi công trên VietnamPlus, Báo Cần Thơ và Vietnam News. Cả ba chưa nêu tổng vốn đầu tư, ngày hoàn thành hay giá thu mua trấu của chuỗi nhà máy ở Cần Thơ, nên khối lượng trấu cung ứng thực tế và ngày vận hành là hai mốc cần chờ.

Nguồn tham khảo

• VietnamPlus
• Báo Cần Thơ
• Vietnam News

Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSRP) đã chế biến thành công 10 loại dầu thô ngoài Kuwait, nhưng dầu Kuwait vẫn là nguồn chính theo hợp đồng dài hạn. Sáng 2/10/2026, ông Lê Nguyễn Quốc Vinh, Giám đốc nhà máy, cho biết điều này khi trao đổi với báo chí.

Việc đa dạng hóa bắt đầu từ cuối năm 2025. Lô Das Blend khoảng 1 triệu thùng cập cảng Nghi Sơn cuối tháng 12/2025 và được chế biến xong trong tháng 1/2026, là lô đầu tiên ngoài nguồn Kuwait, theo Báo Điện tử Chính phủ và Vietnam News. Ông Vinh nói với báo chí sáng 2/10 (Vietnam News dẫn): “Việc này giúp mở rộng lựa chọn nguồn cung dầu thô trong bối cảnh biến động và rủi ro địa chính trị.”

Kuwait vẫn là nguồn chính, nguồn khác bổ sung theo chuyến

Từ tháng 9/2026, nhà máy nối lại nhập dầu thô Kuwait sau giai đoạn gián đoạn đầu năm. Tháng 9 nhà máy nhận ba chuyến dầu Kuwait; tháng 10 dự kiến ba chuyến Kuwait và một chuyến từ nguồn khác, theo Vietnam News. Hợp đồng dài hạn với Kuwait yêu cầu khoảng 80% dầu thô từ Kuwait theo Vietnam News, bắt buộc tới 85% theo Tuổi Trẻ; phần còn lại có thể mua ở nơi khác.

Như vậy, nhà máy chạy được nhiều loại dầu hơn, còn hợp đồng dài hạn vẫn đặt Kuwait ở vị trí ưu tiên. Theo Tuổi Trẻ, nhà máy có nguồn dầu thô đến hết tháng 11 và đang đàm phán các hợp đồng tháng 12 cùng năm sau. Hợp đồng dầu thô thường chốt trước hai tháng. Ông Vinh cho biết chiến lược là kết hợp hợp đồng dài hạn với cơ hội mua trên thị trường giao ngay, đồng thời tiếp tục đánh giá và thử nghiệm các loại dầu thô mới.

Quý IV dự kiến cung ứng nhiều hơn mức bình quân chín tháng đầu

Theo NSRP, chín tháng đầu năm 2026 nhà máy chế biến khoảng 8,38 triệu tấn dầu thô và cung ứng khoảng 6,54 triệu tấn sản phẩm xăng dầu cho thị trường trong nước. Quý IV dự kiến cung ứng thêm khoảng 2,69 triệu tấn, đưa cả năm lên trên 9,2 triệu tấn. Sản phẩm của nhà máy tương đương khoảng 35–40% nhu cầu xăng dầu trong nước, cũng theo NSRP.

Theo số liệu NSRP công bố, chúng tôi tính ra mức bình quân mỗi quý của chín tháng đầu khoảng 2,18 triệu tấn, nên cung ứng quý IV dự kiến cao hơn khoảng 23%. Với doanh nghiệp vận tải và người dùng nhiên liệu, đây là khâu cuối của chuỗi: dầu thô vào nhà máy, sản phẩm ra thị trường nội địa.

Chi phí dầu thô phụ thuộc chênh lệch giá đầu vào và đầu ra

Theo Vietnam News, giá dầu thô đầu vào bình quân của NSRP tăng khoảng 63%, từ quanh 60 USD lên quanh 100 USD mỗi thùng. Với công suất khoảng 250.000 thùng mỗi ngày, mỗi 10 USD một thùng tăng thêm làm chi phí dầu thô đầu vào thêm khoảng 2,5 triệu USD mỗi ngày. Ông Vinh nói thêm: “Nếu giá đầu vào cao mà giá sản phẩm cũng cao thì tác động không đáng kể. Điều quan trọng là chênh lệch giữa giá đầu vào và giá đầu ra.”

Tám tháng đầu năm, theo Tuổi Trẻ, nhà máy đạt doanh thu 185.500 tỉ đồng, nộp ngân sách khoảng 18.000 tỉ đồng và lợi nhuận sau thuế gần 14.000 tỉ đồng.

Ngày 4/10, chúng tôi mở lại ba bài về buổi trao đổi của NSRP trên Báo Điện tử Chính phủ, Tuổi Trẻ và Vietnam News. Ba bài chỉ nêu tên lô Das Blend, chưa nêu tên các loại dầu thô mới khác và chưa nêu chênh lệch giá so với dầu Kuwait.

Kỳ bảo dưỡng tổng thể dự kiến khoảng tháng 8/2027, kéo dài dưới 50 ngày, theo Vietnam News. Mốc gần hơn là hợp đồng dầu thô tháng 12, hiện nhà máy đang đàm phán.

Nguồn tham khảo

• Báo Điện tử Chính phủ
• Tuổi Trẻ
• Vietnam News