Malaysia: The Edge nêu vai trò “ecosystem builders”, PayNet lập hub cho fintech
By Hoàng Chấn Cương , 2026-02-09
Một bài viết chuyên đề của The Edge Malaysia (mục Digital Edge) ngày 9/2 tập trung vào vai trò của các “ecosystem builders” và cách tiếp cận dựa trên hợp tác nhằm tăng tốc phát triển của các doanh nghiệp fintech tại Malaysia. Bài báo nêu ví dụ Payments Network Malaysia Sdn Bhd (PayNet) đã lập một “hub” vào tháng 5 năm trước, như một phần của nỗ lực xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ tăng trưởng cho các bên tham gia thị trường. Dù nội dung nhấn mạnh bối cảnh Malaysia, câu chuyện cũng thu hút chú ý của các công ty cung cấp dịch vụ thanh toán số trong khu vực vì nó liên quan trực tiếp tới cách các thị trường tổ chức hạ tầng, chuẩn kết nối và các chương trình hỗ trợ để mở rộng quy mô.
Trong bối cảnh rộng hơn, nhiều tổ chức tư vấn coi chiến lược “xây hệ sinh thái” là một con đường phổ biến để tạo tăng trưởng và tăng khả năng chống chịu, khi doanh nghiệp tìm cách liên kết đối tác nhằm cung cấp sản phẩm/dịch vụ tích hợp cho khách hàng. Cách tiếp cận này thường đòi hỏi cơ chế phối hợp rõ ràng giữa nhiều bên (hạ tầng, tiêu chuẩn kỹ thuật, chia sẻ dữ liệu, quản trị rủi ro), thay vì chỉ cạnh tranh theo mô hình “mỗi bên một mảnh” như trước. Ở góc nhìn khái niệm, một số nhà quan sát mô tả “ecosystem builders” là các tác nhân giúp kết nối các “nút” trong nền kinh tế đổi mới sáng tạo — từ startup, doanh nghiệp lớn, nhà đầu tư đến khu vực công — để giảm phân mảnh và tăng tốc thương mại hoá.
Với doanh nghiệp Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực fintech, thương mại điện tử, dịch vụ phần mềm tài chính hoặc cung cấp giải pháp cho ngân hàng, thông điệp cốt lõi từ câu chuyện PayNet là “tăng trưởng” có thể đến từ việc tham gia các cấu trúc hợp tác do các đơn vị hạ tầng/điều phối thị trường thúc đẩy, thay vì chỉ mở rộng đơn lẻ. Theo khung phân tích về hệ sinh thái của McKinsey, khi các doanh nghiệp tham gia liên minh/đối tác dài hạn, lợi ích tiềm năng thường gắn với tốc độ tích hợp, khả năng tiếp cận khách hàng, và chia sẻ chi phí triển khai thông qua chuẩn hoá quy trình kết nối. Tuy vậy, cách tiếp cận “đi theo hệ sinh thái” cũng thường kéo theo bài toán tuân thủ (quy tắc tham gia, tiêu chuẩn kỹ thuật, trách nhiệm dữ liệu), khiến chi phí quản trị rủi ro và yêu cầu minh bạch có thể tăng lên cùng với mức độ liên kết.
Trong thời gian tới, điểm cần theo dõi là liệu các sáng kiến kiểu “hub” như The Edge Malaysia nhắc tới có mở rộng phạm vi hỗ trợ (ví dụ: thử nghiệm sản phẩm, kết nối đối tác, hoặc các cơ chế phối hợp thị trường khác) và tạo hiệu ứng lan toả ra khu vực hay không. Đồng thời, mức độ thành công của các mô hình hợp tác sẽ phụ thuộc vào cách các bên thiết kế quản trị liên minh, chia sẻ giá trị và giải quyết các điểm nghẽn tích hợp — những yếu tố mà các phân tích về “ecosystem building” thường coi là điều kiện then chốt để hệ sinh thái vận hành bền vững. Với các doanh nghiệp Việt Nam theo dõi thị trường Malaysia, các tín hiệu từ những câu chuyện như PayNet có thể được dùng như một “thước đo tham chiếu” về cách một thị trường tổ chức lớp hạ tầng và lớp chương trình hỗ trợ để thúc đẩy fintech, thay vì là một chỉ dấu mang tính khuyến nghị đầu tư.
Bài viết này là bản tổng hợp từ nhiều bản tin của các hãng truyền thông quốc tế.
