Đài Loan đẩy mạnh xây dựng nhà máy khử muối biển quy mô lớn, nhắm đảm bảo nguồn nước cho ngành AI và quốc phòng
By Hoàng Chấn Cương, 2026-02-08
Theo thông tin từ Bộ Kinh tế Đài Loan công bố ngày 8/2/2026, cơ quan này đang đẩy nhanh kế hoạch xây dựng các nhà máy khử muối biển quy mô lớn tại Cao Hùng và Gia Nghĩa, nhằm đảm bảo nguồn nước ổn định cho các ngành công nghiệp công nghệ cao, đặc biệt là sản xuất bán dẫn, trung tâm dữ liệu AI và công nghiệp quốc phòng. Theo Central News Agency đưa tin, Cục Tài nguyên Nước thuộc Bộ Kinh tế Đài Loan cho biết giai đoạn tiếp theo sẽ tập trung vào hai địa điểm này sau khi các dự án tại Tân Trúc và Đài Nam đi vào hoạt động. Hai nhà máy đang trong giai đoạn xây dựng có năng suất 100,000 tấn nước mỗi ngày, với tổng kinh phí đầu tư lên tới 120 tỷ đài tệ cho dự án Tân Trúc và 160 tỷ đài tệ cho Đài Nam, dự kiến hoàn thành vào năm 2027 và 2028. Quyết định mở rộng mạng lưới nhà máy khử muối biển được đưa ra trong bối cảnh Đài Loan đang thúc đẩy phát triển năm ngành công nghiệp chiến lược, bao gồm trung tâm dữ liệu AI, máy bay không người lái và các lĩnh vực quốc phòng quan trọng khác.
Theo phân tích của các chuyên gia ngành nước, nhu cầu nguồn nước công nghiệp tại Đài Loan đang gia tăng mạnh do sự bùng nổ của ngành bán dẫn và trung tâm dữ liệu AI, trong khi nguồn nước ngọt truyền thống ngày càng bị giới hạn bởi biến đổi khí hậu và hạn hán định kỳ. Ngành sản xuất chip bán dẫn, vốn là trụ cột của nền kinh tế Đài Loan, tiêu thụ lượng nước khổng lồ cho các quy trình sản xuất tinh vi. Nguồn tin từ Cục Tài nguyên Nước cho biết mô hình tài chính cho các dự án khử muối biển này khác biệt so với các dự án hạ tầng thông thường, khi các tập đoàn công nghệ lớn, đặc biệt là các nhà sản xuất bán dẫn, đã cam kết “đặt mua” nước khử muối như một cơ chế bảo hiểm trong trường hợp xảy ra hạn hán nghiêm trọng. Theo thông tin được công bố, nước khử muối sẽ được hòa vào hệ thống cấp nước công cộng để tăng cường năng lực cung ứng tổng thể, đồng thời các doanh nghiệp có thể đăng ký cơ chế “đổi nước” để đáp ứng yêu cầu chất lượng nước khác nhau cho từng quy trình sản xuất.
Theo nhận định của giới quan sát thị trường, chiến lược mở rộng hạ tầng nước của Đài Loan có thể ảnh hưởng đến cạnh tranh thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là đối với Việt Nam đang tích cực thu hút các dự án sản xuất chip và trung tâm dữ liệu. Các doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng bán dẫn và công nghệ cao cần lưu ý rằng an ninh nguồn nước đang trở thành yếu tố cạnh tranh quan trọng khi các tập đoàn công nghệ đa quốc gia đánh giá địa điểm đầu tư mới. Theo số liệu từ Ngân hàng Phát triển Châu Á công bố trong báo cáo năm 2025, các nước Đông Nam Á đang đối mặt với áp lực gia tăng về nguồn nước công nghiệp do đô thị hóa nhanh và biến đổi khí hậu. Ngoài ra, Đài Loan cũng đang triển khai hàng loạt dự án hạ tầng nguồn nước khác bao gồm cải thiện mạng lưới cấp nước tại các khu vực trọng điểm, xây dựng đường ống liên thông giữa các lưu vực sông, phát triển nguồn nước ngầm dưới sông và mở rộng các nhà máy tái chế nước thải tại nhiều địa phương.
Theo kế hoạch được công bố, Cục Tài nguyên Nước đang tiến hành đánh giá tính khả thi cho các dự án khử muối biển tại Cao Hùng và Gia Nghĩa, với quyết định cuối cùng sẽ phụ thuộc vào nhu cầu thực tế từ chính quyền địa phương và các doanh nghiệp trong khu vực. Các chuyên gia cho rằng xu hướng này phản ánh sự chuyển dịch trong chính sách công nghiệp của các nền kinh tế phát triển tại châu Á, khi hạ tầng nguồn nước được nâng lên vị trí chiến lược ngang tầm với điện lực và viễn thông. Đối với Việt Nam và các quốc gia ASEAN khác, kinh nghiệm của Đài Loan trong việc huy động vốn tư nhân thông qua cơ chế cam kết mua nước từ các tập đoàn công nghệ có thể là mô hình tham khảo khi phát triển hạ tầng phục vụ các khu công nghệ cao và trung tâm dữ liệu trong tương lai.
