Malaysia khai trương nhà máy nhiên liệu hàng không bền vững đầu tiên tại Johor
By Hoàng Chấn Cương, 2026-01-27
EcoCeres Inc., công ty nhiên liệu tái tạo có trụ sở tại Hồng Kông, đã chính thức khánh thành nhà máy sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) đầu tiên của Malaysia tại khu công nghiệp Pasir Gudang, Johor vào ngày 26/1/2026. Sự kiện do Bộ trưởng Bộ Trồng trọt và Hàng hóa Malaysia, bà Datuk Seri Dr. Noraini Ahmad chủ trì, đánh dấu bước tiến quan trọng trong chiến lược khử carbon hóa ngành hàng không của quốc gia Đông Nam Á này. Nhà máy có công suất tối đa kết hợp 420.000 tấn/năm, sản xuất SAF cùng hydrotreated vegetable oil (HVO) và naphtha tái tạo từ nguyên liệu sinh khối thải như dầu ăn đã qua sử dụng, góp phần mở rộng dấu chân nhiên liệu tái tạo của Malaysia trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu về SAF tăng cao để đạt mục tiêu net-zero.
Nhà máy tại Tanjung Langsat, Johor – gần biên giới Singapore – bắt đầu xây dựng từ tháng 6/2023 và hoàn tất vận hành thử nghiệm vào tháng 10/2025, theo thông báo từ EcoCeres. Theo ông Matti Lievonen, CEO EcoCeres, cơ sở này nâng tổng công suất nhiên liệu tái tạo toàn cầu của công ty lên 770.000 tấn/năm, sau nhà máy tại Trương Gia Cảng, Trung Quốc. Dự án phù hợp với Lộ trình Chuyển đổi Năng lượng Quốc gia (NETR) và Chính sách Hàng hóa Nông nghiệp Quốc gia (DAKN) 2030 của Malaysia, đặt mục tiêu pha trộn SAF 1% ban đầu để kích thích thị trường, đồng thời tận dụng nguồn sinh khối địa phương từ ngành trồng trọt. Các nguồn tin từ Bộ Trồng trọt Malaysia nhấn mạnh, nhà máy được cấp phép công suất 350.000 tấn/năm, tạo chuỗi cung ứng địa phương cho doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực thu gom sinh khối, logistics và dịch vụ công nghiệp.
Theo nhận định của giới quan sát thị trường, việc Malaysia sản xuất SAF thương mại đầu tiên có thể ảnh hưởng đến doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi cung ứng nhiên liệu hàng không khu vực ASEAN, nơi Việt Nam đang đẩy mạnh xuất khẩu dầu cọ và sinh khối thải. Các hãng hàng không Việt Nam như Vietnam Airlines và Vietjet Air có thể tiếp cận nguồn SAF giá cạnh tranh hơn từ Johor, giảm chi phí khử carbon cho các tuyến bay quốc tế, song cũng tăng áp lực cạnh tranh về nguyên liệu đầu vào như dầu ăn thải – mặt hàng Việt Nam xuất khẩu mạnh sang Đông Nam Á. Theo phân tích từ các báo cáo quốc tế, nhà máy EcoCeres đã đạt gần công suất tối đa chỉ sau vài tháng, nhờ chính sách hỗ trợ của chính phủ Malaysia, có thể thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam xem xét đầu tư vào công nghệ chuyển đổi thải thành nhiên liệu để đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và giảm rủi ro logistics biên giới.
Các nhà phân tích thị trường nhận định, triển vọng của nhà máy Johor phụ thuộc vào tiến độ chứng nhận quốc tế ISCC và hợp đồng xuất khẩu SAF sang châu Âu, nơi EcoCeres đã vận chuyển lô hàng đầu tiên từ Johor vào tháng 10/2025. Chính phủ Malaysia cam kết hỗ trợ mở rộng ngành qua NETR, với mục tiêu net-zero 2050, và so sánh với các nước ASEAN khác như Singapore đang nhập khẩu SAF, Johor có lợi thế vị trí chiến lược. Doanh nghiệp Việt Nam cần theo dõi các quy định pha trộn SAF khu vực từ ICAO và cơ hội hợp tác cung cấp sinh khối, theo các nguồn từ Bộ Giao thông Vận tải Việt Nam và hiệp hội hàng không.
