BYD tính bài toán quản lý pin xe điện đã qua dùng tại Indonesia
By Hoàng Chấn Cương, 2026-01-23
Một lãnh đạo phụ trách bán hàng khu vực châu Á–Thái Bình Dương của BYD cho biết hãng xe điện Trung Quốc đang đưa nội dung quản lý và tái chế pin xe điện (EV) đã qua sử dụng vào “chương trình nghị sự” tại Indonesia, trong bối cảnh hãng hướng tới xây dựng hệ sinh thái pin trọn vòng đời để phục vụ kế hoạch sản xuất trong nước. Theo hãng thông tấn ANTARA, thông tin được nêu tại cuộc gặp giữa đại diện BYD và nhóm phóng viên Indonesia ở Trịnh Châu (Zhengzhou, Trung Quốc) ngày 15/1; phía BYD nhấn mạnh việc triển khai tại Indonesia vẫn ở giai đoạn nghiên cứu, cần thêm thời gian do phụ thuộc vào thiết kế chuỗi công nghiệp và kênh cung ứng phù hợp.
Theo ANTARA, BYD lập luận rằng tái chế không phải là “mảnh ghép rời rạc” mà phải gắn với toàn bộ chuỗi giá trị pin—từ sản xuất, thu hồi, tái sử dụng đến tái chế—và hãng đang tìm mô hình phù hợp với điều kiện phát triển pin cũng như năng lượng tái tạo ở Indonesia. Một hướng đi được BYD nêu ra là “tái sử dụng” (second-life): các bộ pin không còn tối ưu cho xe vẫn có thể chuyển sang hệ thống lưu trữ năng lượng (energy storage system), kéo dài vòng đời và giữ lại giá trị kinh tế. Ở góc độ chính sách, bức tranh Indonesia vài năm qua được thúc đẩy bởi các gói ưu đãi thuế nhằm kích cầu xe điện và thu hút đầu tư sản xuất trong nước; Reuters từng đưa tin Indonesia miễn/giảm một số sắc thuế, trong đó có ưu đãi VAT cho người mua và miễn thuế nhập khẩu có thời hạn cho nhà sản xuất theo các điều kiện nhất định.
Song song, các cơ quan Indonesia và giới quan sát ngày càng chú ý đến “hậu sử dụng” của pin EV. Bộ Năng lượng và Tài nguyên Khoáng sản Indonesia (ESDM) trong một thông tin đăng trên cổng điện lực của bộ nêu rằng lượng pin thải trong tương lai có thể tăng mạnh, do đó cần chuẩn bị sớm về hạ tầng, công nghệ và quản trị môi trường. Ở chiều dữ liệu, Viện Cải cách Dịch vụ Thiết yếu (IESR) ước tính đến năm 2030 Indonesia có thể phát sinh khoảng 12 GWh pin đã qua sử dụng cần được quản lý đúng cách, cho thấy nhu cầu khung pháp lý và năng lực xử lý có thể trở thành “điểm nghẽn” nếu thị trường EV tăng nhanh. Trong khi đó, Reuters cũng ghi nhận BYD mở rộng mạnh ở Indonesia và lên kế hoạch hoàn tất nhà máy khoảng 1 tỷ USD tại Subang (Tây Java) vào cuối năm 2025, công suất dự kiến 150.000 xe/năm, với định hướng phần lớn cho xuất khẩu—một yếu tố khiến bài toán chuẩn hóa quy trình thu hồi, truy xuất nguồn gốc và xử lý pin càng được theo dõi sát.
Từ góc nhìn doanh nghiệp Việt Nam, động thái “nghiên cứu hệ sinh thái” của BYD và xu hướng Indonesia siết chặt quản trị pin thải có thể kéo theo thay đổi trong chuỗi cung ứng khu vực, theo nhận định của một số nhà phân tích thị trường. Một mặt, nếu mô hình “second-life” và tái chế được thúc đẩy, nhu cầu linh kiện cho hệ lưu trữ năng lượng, dịch vụ logistics chuyên dụng, kiểm định–an toàn, và các giải pháp số phục vụ truy vết vòng đời pin có thể tăng trong ASEAN. Mặt khác, pin thải là nhóm chất thải có rủi ro môi trường cao; các yêu cầu về giấy phép, vận chuyển, lưu kho, và xử lý có thể nghiêm ngặt hơn, khiến chi phí tuân thủ và chi phí giao dịch trong chuỗi cung ứng tăng—đặc biệt với các doanh nghiệp tham gia cung ứng vật tư, thiết bị hoặc dịch vụ liên quan đến pin/điện hóa. Trong bối cảnh Indonesia muốn trở thành trung tâm công nghiệp pin và EV dựa trên lợi thế khoáng sản, nước này cũng đang thúc đẩy các dự án chuỗi giá trị lớn cùng đối tác quốc tế (bao gồm dự án liên quan CATL và các doanh nghiệp nhà nước), qua đó làm rõ xu hướng cạnh tranh–hợp tác trong khu vực về vật liệu, công nghệ và năng lực tái chế.
