Thái Lan bắt buộc “burn-free” ngô nhập: DN Việt cần lưu ý
By Eric, 2026-01-07
Bangkok/Hà Nội, ngày 07/01/2026 – Thái Lan đã triển khai một yêu cầu thương mại mới: từ 1/1/2026, toàn bộ ngô nhập khẩu dùng làm thức ăn chăn nuôi phải có chứng nhận “burn-free” (không đến từ vùng canh tác có đốt phụ phẩm nông nghiệp), trong bối cảnh nước này tăng cường các biện pháp đối phó ô nhiễm bụi mịn PM2.5 xuyên biên giới. Song song với tiêu chuẩn môi trường, Bangkok cũng điều chỉnh cơ chế nhập khẩu theo khung WTO, nâng hạn ngạch nhập ngô hằng năm từ 54.700 tấn lên 1 triệu tấn, qua đó thay đổi đáng kể cách doanh nghiệp tiếp cận nguồn nguyên liệu cho ngành chăn nuôi và thức ăn chăn nuôi.
Theo The Nation, quy định do Bộ Thương mại ban hành và được Cục Ngoại thương (Department of Foreign Trade – DFT) hướng dẫn thực thi, nhấn mạnh yêu cầu minh bạch môi trường và truy xuất nguồn gốc. Doanh nghiệp nhập khẩu có thể nộp tự chứng nhận (self-certification) kèm thông tin vùng trồng, sản lượng, hoặc nộp giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền của nước xuất khẩu hay tổ chức quốc tế được công nhận cấp; hồ sơ truy xuất phải được lưu ít nhất 5 năm để phục vụ hậu kiểm, với khả năng bị cơ quan chức năng kiểm tra lại theo thời gian. Trước đó, DFT từng cho biết Thái Lan sản xuất khoảng 4–5 triệu tấn ngô/năm nhưng nhu cầu cho thức ăn chăn nuôi khoảng 9 triệu tấn, khiến nước này phải nhập tối thiểu 2 triệu tấn, chủ yếu từ Myanmar và một phần từ Lào – những nơi thường bị nhắc đến với thực hành đốt nương rẫy theo mùa.
Các nguồn tin trong năm 2025 cũng đặt chính sách này trong bối cảnh đàm phán và mở cửa thương mại rộng hơn. VietnamPlus dẫn phát biểu của lãnh đạo DFT cho hay quy định “burn-free” được xem vừa là biện pháp môi trường, vừa có thể tạo điều kiện để Thái Lan đa dạng nguồn cung từ các nước thành viên WTO, trong đó có khả năng mở đường cho nguồn hàng từ Mỹ và một số thị trường khác, đồng thời cơ chế “chuyển tiếp” sẽ thay đổi khi luật không khí sạch (Clean Air Act) có hiệu lực với yêu cầu chứng từ chặt hơn và chế tài mạnh hơn. Ở chiều ngược lại, các bài phân tích thương mại nông sản (dẫn nguồn Bloomberg) nêu Thái Lan dự kiến mở rộng nhập ngô theo hạn ngạch lớn hơn, kèm các điều kiện bảo vệ nông dân trong nước như giới hạn thời gian nhập và cơ chế ràng buộc tiêu thụ ngô nội địa trước khi dùng ngô nhập.
Với doanh nghiệp Việt Nam, tác động đáng chú ý nằm ở hai lớp yêu cầu. Thứ nhất, nếu có giao dịch ngô/nguồn nguyên liệu thức ăn chăn nuôi vào thị trường Thái Lan (trực tiếp hoặc qua trung gian), tiêu chuẩn “burn-free” và nghĩa vụ lưu hồ sơ truy xuất nhiều năm có thể làm tăng chi phí tuân thủ (chứng từ vùng trồng, kiểm tra chuỗi cung ứng, hợp đồng với nhà cung cấp có hệ thống kiểm soát đốt đồng). Thứ hai, việc Thái Lan mở rộng hạn ngạch nhập khẩu quy mô lớn và cơ chế “cửa sổ” nhập hàng trong năm có thể tác động đến giá ngô khu vực, dòng chảy logistics và chiến lược mua hàng của các nhà máy thức ăn chăn nuôi trong ASEAN; một số nguồn ngành chăn nuôi cũng ghi nhận Thái Lan gắn chính sách nhập khẩu với yêu cầu mua tỷ lệ ngô nội địa nhằm tránh gây sốc cho nông dân trong nước. Trong ngắn hạn, giới quan sát thị trường cho rằng các tiêu chuẩn xanh kiểu “burn-free” có thể trở thành xu hướng quản lý mới ở khu vực khi áp lực PM2.5 và yêu cầu bền vững của chuỗi cung ứng tăng lên, buộc doanh nghiệp xuất–nhập khẩu trong ASEAN (trong đó có Việt Nam) phải chuẩn hóa dữ liệu truy xuất và quy trình kiểm soát nguồn cung ngay từ khâu nông hộ.
