Johor (Malaysia) chốt đàm phán với Gotion về nhà máy pin lithium, giới DN theo dõi
By Eric, 2026-01-06
Chính quyền bang Johor ở miền nam Malaysia cho biết đang ở “giai đoạn cuối” đàm phán với Gotion High-Tech Co. (Trung Quốc) về việc lập một cơ sở sản xuất pin lithium tiên tiến tại bang này, trong bối cảnh khu vực Đông Nam Á cạnh tranh thu hút các mắt xích chuỗi cung ứng xe điện (EV) và hệ thống lưu trữ năng lượng. Theo Bernama dẫn phát biểu của Menteri Besar Johor Datuk Onn Hafiz Ghazi, các cuộc thảo luận được thúc đẩy sau chuyến làm việc và cuộc họp chiến lược giữa đoàn đại biểu Johor với ban lãnh đạo Gotion tại Thượng Hải, và Gotion được kỳ vọng đóng vai trò nhà sản xuất/OEM và nhà cung cấp công nghệ cho các hạng mục như sản xuất battery pack, tích hợp module và các hoạt động giá trị gia tăng trong chuỗi pin và quản lý năng lượng.
Diễn biến này phản ánh xu hướng Malaysia đẩy mạnh thu hút dự án liên quan đến điện hoá giao thông và công nghiệp xanh theo định hướng chính sách quốc gia những năm gần đây. Tài liệu “National Automotive Policy 2020” của Bộ Đầu tư, Thương mại và Công nghiệp Malaysia (MITI) đặt mục tiêu nâng năng lực ngành ô tô theo hướng công nghệ mới, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và thu hút đầu tư/đổi mới, trong đó có các hướng đi gắn với phương tiện tiết kiệm năng lượng và chuyển dịch công nghệ. Ở góc doanh nghiệp, Gotion là một tên tuổi pin có quan hệ chiến lược với Volkswagen: phía Volkswagen từng thông báo kế hoạch nắm 26% cổ phần Gotion và trở thành cổ đông lớn nhất, cho thấy mạng lưới đối tác của Gotion không chỉ giới hạn tại Trung Quốc. Cùng lúc, Johor cũng được đặt trong bối cảnh hợp tác kinh tế xuyên biên giới với Singapore thông qua thỏa thuận về Khu kinh tế đặc biệt Johor–Singapore (JS-SEZ) được hai nước công bố/trao đổi vào đầu năm 2025, nhắm tới thu hút dự án giá trị cao và cải thiện dòng chảy thương mại, đầu tư và nhân lực.
Từ góc nhìn doanh nghiệp Việt Nam, nếu dự án tại Johor tiến triển thành các thỏa thuận ràng buộc và bước vào triển khai, điều này có thể làm rõ hơn một “cực” mới của chuỗi cung ứng pin/EV trong ASEAN – vừa mở ra nhu cầu đối với nhà cung cấp linh kiện, vật tư và dịch vụ hậu cần trong khu vực, vừa gia tăng cạnh tranh thu hút FDI giữa các trung tâm sản xuất. Theo mô tả trong các bản tin dẫn lời lãnh đạo Johor, dự án hướng tới hình thành hệ sinh thái hợp tác với doanh nghiệp địa phương và đối tác quốc tế, bao phủ các công đoạn như battery pack, tích hợp module và quản lý năng lượng; với Việt Nam, nhóm doanh nghiệp cơ khí chính xác, điện–điện tử, vật liệu, bao bì công nghiệp, cùng các nhà cung cấp dịch vụ logistics có thể theo dõi các tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu nội địa hoá nếu những thông tin này được công bố sau. Dù vậy, giới quan sát thường lưu ý rằng các dự án pin quy mô lớn chịu ràng buộc bởi thủ tục cấp phép, hạ tầng điện, tiêu chuẩn môi trường và yếu tố địa chính trị liên quan đến chuỗi cung ứng công nghệ; Reuters từng đưa tin một dự án khác gắn với Gotion tại Mỹ đã bị hủy bỏ sau tranh cãi chính trị tại địa phương, nhấn mạnh mức độ nhạy cảm mà các thương vụ trong lĩnh vực pin có thể gặp ở một số thị trường.
Trong ngắn hạn, các bên chưa công bố chi tiết như tổng vốn, công suất, địa điểm cụ thể hay mốc thời gian triển khai tại Johor; vì vậy, điều đáng theo dõi là liệu đàm phán có dẫn tới biên bản ghi nhớ (MoU) hay các quyết định đầu tư chính thức, cũng như vai trò của các cơ quan xúc tiến/đầu tư trong việc phê duyệt và “đóng gói” ưu đãi. Ở cấp khu vực, việc Johor thúc đẩy dự án pin cũng diễn ra song song với nỗ lực xây dựng JS-SEZ cùng Singapore, nơi hai chính phủ đặt mục tiêu thu hút dự án giá trị cao và tạo việc làm kỹ năng trong vài năm đầu. Với doanh nghiệp Việt Nam đang tham gia chuỗi cung ứng điện tử–công nghiệp và xuất khẩu trong ASEAN, những thông tin công khai tiếp theo về tiêu chuẩn nhà cung cấp, nguồn nguyên liệu và yêu cầu tuân thủ sẽ là cơ sở thực tế để đánh giá tác động đến chi phí, đơn hàng và lựa chọn tuyến sản xuất–phân phối.
